Skip to main content

နွေအပူနှင့် လူ့အလို


သူရိယနေမင်းကြီးသည် မဟာပထဝီကမ္ဘာမြေကြီးနှင့်အနီးဆုံးသော နေရာသို့ရောက်နေသည့် ကာလဖြစ်၏။ “ပူလိုက်တာ…” ဆိုသော ညည်းညူသံများ ကြားနေရသည်။ အပြင်မှာလည်းကြားရသည်။ မျက်နှာစာအုပ်ပေါ်မှာလည်း စကားလုံးက တစ်ဆင့်၊ ရုပ်ရှင်/ရုပ်သေပုံလေးများမှတစ်ဆင့်ကြားနေရသည်။ ကျွန်တော်သည်လည်း အပူဒဏ်ကို ခံနေရပါ သည်။ မိုးမြန်မြန်ကျပါစေဟု စိတ်ထဲက ဆုတောင်းနေမိသည်။ မိုးသည် လာတော့လာမည် ကြာဦးမည် ထင်၏။ သက်ဆိုင်ရာကတော့ မေလ ဒုတိယပတ်မှ မုတ်သုန်စဝင်မည်ဟု ကြေညာထားသည်။

နဂိုမှ သောကအပူလှိုင်းမျိုးစုံကြား နေထိုင်နေရသော လူသားတို့သည် နွေအပူလှိုင်း၏ တိုးဝင်ကျည်စယ် နောက်ပြောင်ခြင်းကိုပါ ခံရသဖြင့် ငါးရံ့ပြာလူးဖြစ်နေကြတော့သည်။ အပူကိုလူတိုင်းကြောက်ကြသည် မဟုတ်လား။ ရာသီဥတုကလည်း တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် ပိုမိုပူပြင်းလာသည်။ ဒီနှစ်မှာတော့ အယ်လ်နီညိုဆိုသည့် မဟာတေဇောလှိုင်းကြီး မမိ၍ အရင်နှစ်ကလောက် မဆိုးဟုဆိုရမည်။ သို့သော်လည်း ပူတာတော့ပူသေးသည်။ ချွေးတို့သည် ရွှဲရွှဲနစ်ကာ အဆီပြန်လျက်။ သွေးတို့သည့် ပွက်ပွက်ဆူကာ အခိုးထလျက်။ သေး တို့သည် ဝါကြင်ပူကာ နံစော်လျက်။

တစ်ခါက ရန်ကုန်သို့ရောက်လာသော အထက်ပြည်အထက်ရွာသူတစ်ဦးက ဆိုဖူး၏။ “ပူချင်သလောက်ပူပါစေ ရတယ်၊ မိုးမရွာရင်ပြီးရော”တဲ့။ ရန်ကုန်မှာက မိုးများသဖြင့် မိုးကိုကြောက်သည့်အညာသူအဖို့ တစ်ချိန်လုံး မိုးရွာနေသောရန်ကုန်သည် သူ့ကိုညှဉ်းဆဲနေသည့်ရန်သူ။ သူ့အဖို့ကတော့ မိုးရွာတာထက်စာလျှင် ပူတာကမှ တော်သေးသည်။ မိုးမရွာသည့်အချိန်များတွင် သူ့မျက်နှာကကြည်လင်နေတတ်သည်။ မိုးရွာလျှင်တော့ မိုးနှင့်သူ ရန်ဖြစ်ပြီ။ ရန်ကုန်သူရန်ကုန်သားများ မိုးလေးလကာလ အပူဒဏ်သက်သာသဖြင့် စိတ်သက်သာရာရချိန် သူက မိုးကိုမလို အပူသာလိုသည်ဆိုတော့ ကျွန်တော့်မှာခေါင်းကုတ်ရလေသည်။ ကျွန်တော်က သူ့ကို “ငရဲကလာသူ ပြာပူမကြောက်ဘူးပေါ့လေ”ဟု ကျီစယ်ဖူးလေသည်။  

အအေးပိုင်းဒေသမှလာသူများကျတော့လည်း တစ်မျိုး။ ‘အေးချင်သလောက်အေး၊ မိုးရွာချင်သလောက်ရွာ၊ မပူရင်ပြီးရော’ဟု စောကြော ကြပြန်သည်။ ဒါမျိုးကြားရတော့ ပြုံးရပြန်သည်။ အအေးပိုင်းမှလာသူများအတွက် အပူဒဏ်သည် ကြောက်စရာအကောင်းဆုံးသောသရဲသဘက် မိစ္ဆာ။ မိုးဆိုသည်မှာ လက်ဖြင့်တောက်ချလို့ရသည့် မလောက်လေး မလောက်စားအရာတစ်ခု။ ကျွန်တော်တို့လို ရန်ကုန်သူ ရန်ကုန်သားကျပြန်တော့လည်း နွေမှလွဲလျှင် မိုးရွာချင် သလောက်ရွာ၊ ဆောင်းတွင်း အေးချင်အေး မအေးချင်နေ။ သိပ် ဂရုမစိုက်ကြပြန်။ အားလုံး သူ့အကြိုက်နှင့်သူ၊ သူ့ အကြောက်နှင့်သူ။

ကျွန်တော်ငယ်ငယ်ကမူ မိုးကိုကြောက်ခဲ့ဖူးသည်။ မိုးတွင်း စိုစိစိုစိ၊ ထီးတစ်ကိုင်ကိုင်နှင့် ရေတွေထဲ သွားရလာ ရတာ စိတ်ညစ်သည်။ မိုးတွင်းလေးလ ကာလပတ်လုံး ကျွန်တော့်ကိုယ်ကျွန်တော် ငရဲပြည်ရောက်နေသူလို ခံစားရသည်။ နွေရောက်လျှင်ပျော်သည်။ အကြောင်းက နွေဥတုသည် ကျောင်းသုံးလပိတ်သည့်ကာလ၊ ကျွန်တော်၏ ခရီးသွားရာသီ။ ငယ်ငယ်ကတော့ ပူတာကိုဂရုမစိုက်အား။ နေပူပူလည်း ထွက်ဆော့သည်။ မေလ လယ်ရောက်၍ မိုးကျတော့မည့်အရိပ်အယောင်များတွေ့လာရလျှင်ဖြင့် ကြည်လင်နေသော ကျွန်တော့်စိတ်သည် ပြည့်ဝန်းသော လဝန်းကို ရာဟုဖမ်းသကဲ့သို့ မည်းမှောင်ကျသွားတော့သည်။ မိုးတွင်းကာလကို မကြိုက်သည့်အကြောင်းတွင် မိုးစိုစွတ်ကာထိုင်းမှိုင်းခြင်းကို မကြိုက်ခြင်းလည်းပါသည်၊ မိုးရာသီသည် ကျောင်းဖွင့်ချိန်နှင့်ဆက်စပ်နေသောကြောင့်လည်း ပါသည်။ ဇွန်လ ဆိုလျှင် ကျောင်းတွေပြန်ဖွင့်ပြီမဟုတ်လား။ လွတ်လပ်ခွင့်တွေဆုံးရှုံးကုန်ပြီမဟုတ်လား။ ကလေးသဘာဝ ကျောင်းတက်ရတော့မည်ဆိုလျှင် စိတ်ပိန်သည်။ မိုးခြိမ်းသံသည် ကျောင်းဖွင့်တော့မည်ဆိုသည့် အမင်္ဂလာသတင်းစကားကိုပါ သယ်ဆောင်လာသည့် ငှက်ဆိုးထိုးသံဖြစ်သည်။ လျှပ်ပြက်ခြင်းသည် ဆရာ့ကြိမ်လုံးတရွှမ်းရွှမ်း၏ နိမိတ်သင်္ကေတဖြစ်သည်။ မိုးစက် မိုးပေါက်များသည် ကျွန်တော့်အပေါ် တနင့်တပိုးကျလာသော ကျက်ရမည့်စာများဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကျွန်တော် ထိုစဉ်က မိုးကို အလွန်မုန်းလေသည်။

ရန်ကုန်သားတစ်ဦးအနေဖြင့် ဆောင်းကိုတော့ တောက်လျှောက် အချစ်ဆုံးဖြစ်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်း ရန်ကုန် ဆောင်းက မအေးတော့သည့်အခါ ကျွဲမြီးတိုကာ ရာသီဥတုနှင့် တစ်ယောက်တည်းရန်ဖြစ်ပြန်သည်။ “နွေ ပူရမယ့်အချိန်ကျ ပူမြဲပူတယ်၊ မိုး… ရွာရမယ့်အချိန်ကျ မပျက်မကွက်ရွာတယ်… ဆောင်း အေးရမယ့် အချိန်ကျ ခင်ဗျားက မအေးတော့ဘူး အဲဒါ ကောင်းသလား’ဟူ၍ ကျွန်တော်သည် မိုးနတ်မင်းမရှိသည်ကို သိနေပါလျက်နှင့် မိုးကောင်းကင်သို့မော့ကြည့်လျက်က ထို ရာသီဥတုဆိုသော သဘာဝတရားကြီးကို သက်ရှိ တစ်ဦးပမာပုံသွင်းလျက် စကားနာထိုးခဲ့သေးတော့သည်။

ကမ္ဘာအရပ်ရပ်ရှိလူတို့သည် ရာသီဥတုနှင့်ပတ်သက်ကာ အမြဲလိုလို စိတ် အလိုမကျဖြစ်နေတတ်ကြသည်။ ပူတော့လည်းပူလို့၊ မိုးရွာတော့လည်းရွာလို့၊ အေးတော့လည်း အေးလို့ဟု ဆိုကာ ကိုယ်နှင့်အဆင်ပြေအောင် လိုက်လျောညီထွေပြုပြင်ကာ နေထိုင်ကြသူချည်း။ တကယ်ကတော့ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အပူကြိုက်သူ၊ အအေးကြိုက်သူ၊ မိုးကိုကြိုက်သူဟူ၍မရှိပါ။ အပူကြိုက်သူသည် ရေပွက်ပွက်ဆူသည့် ၁၀၀ ဒီဂရီ ဆဲလ်ဆီးယပ်တွင် ပျော်နိုင်ပါ့မလား။ မိုးကြိုက်သူကရော တစ်နှစ်လုံး မရပ်မနားမိုးရွာသည့်အရပ်တွင် ပြုံးနေနိုင်ပါ့မလား။ ဆောင်းချစ်သူကရော ရေခဲမှတ်အောက် ၁၀၀ ဒီဂရီအေးသောအရပ်တွင် ကခုန်နေနိုင်ပါ့မလား။ လူ့ခန္ဓာကိုယ် အတွက် အကောင်းဆုံးဖြစ်မည့် ရာသီဥတုကိုသာ လူတို့က လိုလားခြင်းဖြစ်ပါသည်။ အေးလွန်းသည့် ရေခဲနိုင်ငံများမှ လူသားတို့သည် အားလပ်ရက်ရသည်နှင့် ပူနွေးသော ကမ္ဘာ့ဒေသများသို့ ခရီးထွက်ကာ နေရောင်ခြည်ကို နမ်းရှိုက်ကြသည်။ အနွေးဓာတ်ကိုပွေ့ဖက်ကြသည်။ ပူလွန်းသည့် ကျွန်တော်တို့လိုနိုင်ငံများမှ လူများကတော့ အေးမြသည့်နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်ကာ နှင်းပွင့်နှင်းဖတ်များနှင့် ဆော့ကစားလိုကြသည်။  ဆောင်းလေအေးအေးကို ရင်မှာတစ်ရှိုက် ရှိုက်ချင်ကြသည်။ အဓိကကတော့ လူတို့ အတွက် ပြီးပြည့်စုံဆုံးဟု ဆိုနိုင်မည့် ရာသီဥတုဟူ၍ရရန်ခဲယဉ်းခြင်းကြောင့် လူသားတို့သည် နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ရာသီ ဥတုအပေါ် မျက်စောင်းတထိုးထိုး တညည်းတညူညူဖြင့်သာ အဆင်ပြေအောင် လူးလွန့်လျက် နေထိုင်လာခဲ့ကြ ရ သည်မှာ လူ့သမိုင်းသက်တမ်းတစ်လျှောက်ပင် မဟုတ်ပါလော။

ရာသီဥတုနှင့်ပတ်သက်၍ ကဗျာဉာဏ် စာဉာဏ်ရှိသူတို့က ရေးဖွဲ့ကြရာတွင် “ကိုယ့်ရင်ထဲမှာတော့ နွေရာသီ”၊ “ရင်ထဲက ဆောင်းရာသီ” စသည့် အဖွဲ့အနွဲ့များထွက်လာကြသည်။ ဒါကတော့ လူတို့အတွက် အပြင်မှာ မည်မျှ ပူပြင်းပါစေ ရင်ထဲ (စိတ်နှလုံးမှာ) အေးချမ်းနေလျှင် ဆောင်းဖြစ်သည်၊ အပြင်မှာ ဘယ်လောက်အေးအေး ချစ်ရသူကို ဆုံးရှုံးရခြင်းကြောင့် သောကအပူရောက်ကာ နွေရာသီနှင့်တူနေသည် စသည်ဖြင့် ခိုင်းနှိုင်းတင်စားကာ ပြင်ပဗဟိဒ္ဓထက် အတွင်း အဇ္ဈတ္တက ပိုစကားပြောကြောင်း ၊ ပိုအရေးပါကြောင်း အာဝဇ္ဇန်းဖွဲ့သီကြခြင်းဖြစ်သည်။ ဒါကတော့ ပြင်ပရုပ်လောကကိုကျော်လွန်ကာ ဘဝ၏အတွင်းပိုင်းထဲအထိ ထွင်းဖောက်မြင်ဖို့ကြိုးစားကြည့်သည့် လောကအမြင်ဖြစ်သည်။ 

တကယ်တော့လည်း လူသားတို့အတွက် နွေရာသီအပူသာလျှင် တစ်ခုတည်းသော အပူတော့ မဟုတ်ပါ။ လူသားတို့သည် လူမှန်းသိတတ်စဉ်မှစကာ သေသည်အထိ အလိုမကျမှုများနှင့် နေ့စဉ်နှင့်အမျှ သောကအပူနှင့် အတူ မရပ်မနား နှစ်ပါးသွားနေကြရသူချည်းသာဖြစ်သည်။ စားဝတ်နေရေးဆိုသည့် အခြေခံလိုအပ်ချက်နှင့် ပတ်သက်၍ အလိုမကျရခြင်းမှသည် တခြားတခြား မရေမတွက်နိုင်သော အရေးကိစ္စများ အတွက် အလိုမကျခြင်းများအထိ အလိုမကျမှုပေါင်းများစွာနှင့် ကျွန်တော်တို့နှစ်ပါးသွားနေကြရသည်။ ဆန်အိုး ထဲတွင် စားစရာမရှိ၍ ကျူးကျော်တဲနေ ဆင်းရဲသားတစ်ဦး စိတ်ညစ်နေချိန်တွင် ရှယ်ယာဈေးများထိုးကျသွား သဖြင့် ဘီလျံနာကြီးတစ်ဦး သွေးတက်နေသည်။ ကျောင်းလခသွင်းရန် ပိုက်ဆံအလျင်မမီသည့် ကျောင်းသူ လေးတစ်ဦး ဗျာပါမီးတောက်နေချိန်တွင် နောက်ဆုံးပေါ် အိုင်ဖုန်း မိဘက မဝယ်ပေးသဖြင့် ဆယ်ကျော်သက် ကောင်မလေးတစ်ဦး စိတ်ကောက်နေသည်။ ရုပ်ဆိုးသဖြင့် သူ့ကိုအပေါင်းအသင်းမလုပ်ကြဟုဆိုကာ ကောင်လေး တစ်ယောက် သိမ်ငယ်နေချိန်တွင် နှုတ်ခမ်းနီမလေးများ၏အသဲစွဲ မင်းသားတစ်ဦး ပရိသတ်နှင့်တွေ့ဆုံပွဲနီးကာမှ ဝက်ခြံပေါက်၍ဟုဆိုကာ ဝက်ခြံနှင့်နပမ်းသတ်နေသည်။ ခြေတစ်ဖက်မသန်သည့် ဦးဖြူက သန်စွမ်းသူများကို ကြည့်ကာ အားကျနေချိန် နှာခေါင်းမလှသဖြင့်ဟုဆိုကာ မနီတစ်ယောက် နှာခေါင်းခွဲစိတ်လိုပါသော်လည်း ခွဲစိတ်ခ မတတ် နိုင်သဖြင့် စိတ်ဓာတ်ကျနေရသည်။ တစ်လကို ငွေလေးတစ်သိန်းကျော်ကျော်လောက်သာရသည့် ကုမ္ပဏီ အရောင်းစာရေးလေးက “တစ်လ ဒေါ်လာငါးရာလောက်ရတဲ့အလုပ်ရရင် ကောင်းမှာပဲ’ ဟု တွေးနေချိန်တွင် တစ်ပတ်နေလို့မှ လူနာတစ်ခါမကြည့်ရတတ်သည့် ဒေါ်လာထောင်ချီရသည့် ဆရာဝန်တစ်ဦးကလည်း သူ့ အလုပ်သည် ပြိုင်ဘက်မရှိ၊ စိန်ခေါ်မှုမရှိသဖြင့် ပျင်းစရာကောင်းသည်၊ အလုပ်သစ်ရှာမည်ဟု တွေးချင်တွေးနေ တတ်ပြန်သည်။

ဤသို့လျှင် လူ့ဘဝတွင် ရှိသူလည်းရှိသူအလျောက်၊ မရှိသူလည်း မရှိသူအလျောက် ကိုယ့်စိတ်နှင့်ကိုယ် နေ့စဉ်နှင့် အမျှ ရန်ဖြစ်နေကြရသည်။ အားလုံးဘဝင်ကျပြီ၊ စိတ်တိုင်းကျပြီ၊ လိုချင်တာ လိုအပ်တာ ဘာမှမရှိတော့ဘူး ဟုဆိုကာ ပျော်ပိုက်နေသည့်လူသားဟူ၍လည်း တစ်ဦးမျှမရှိနိုင်ပါ။ ဆင်းရဲသည့်နိုင်ငံမှ လူသားတစ်ဦးက ကမ္ဘာ့ အချမ်းသာဆုံးနိုင်ငံမှ အဆင့်အတန်းမြင့်မြင့်နေရသည့်ဘဝကို အားကျနေသလို ထို ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံး နိုင်ငံကြီး မှ နိုင်ငံသားများသည်လည်း နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ဘဝင်မကျမှု၊ စိတ်တိုင်းမကျမှုများစွာဖြင့် မရသေးသည်များ ရအောင်၊ မဖြစ်သေးသည်များဖြစ်အောင် လုံးပန်းလျက်ရှိကြသည်။

လူ့ဘဝသည် အားလုံးအဆင်ပြေချောမွေ့နေပြီး ဘာပြဿနာမှမရှိတော့လျှင် အတော်ပျင်းစရာကောင်းလိမ့်မည်၊ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ လှုပ်ရှားရုန်းကန်နေရခြင်းသည်ပင်လျှင် လူသားတို့ကို တိုးတက်အောင် တွန်းအားပေးသည့် အရာဖြစ်သည်ဟု မြင်လို့လည်းရပါသည်။ မပြီးပြည့်စုံခြင်းသည်ပင်လျှင် လူ့ဘဝ၏အနှစ်သာရဖြစ်သည်ဟု ဆိုသော်လည်း ဆိုနိုင်ပါသည်။ ပြင်ပမှ ကိုယ်ဘာမှမတတ်နိုင်သော ပူခြင်း အေးခြင်းစသည့် ဗဟိဒ္ဓ အကြောင်းတရားများနှင့်ရော ကိုယ့်အတွင်းစိတ် အဇ္ဈတ္တထဲမှ ကိုယ့်ကိုတွန်းအားပေးနေသော ထိုထိုဤဤ လိုအင် ဆန္ဒများ နှင့်ရော နာရီစက္ကန့်နှင့်အမျှ အဆင်ပြေအောင်နေနေရသော လူ့ဘဝသည် ဘာမှမက်မောစရာမရှိ သော အနှစ်မဲ့ဘဝဟု တွေးသော်လည်းတွေးနိုင်ပါသည်။ မည်သည့်ရှုထောင့်ကိုပဲယူသည်ဖြစ်စေ လူတစ်ယောက်အဖို့ ကိုယ့်ယုတ္တိနှင့်ကိုယ်၊ ကိုယ့်အကြိုက်နှင့်ကိုယ်၊ ကိုယ့်ရွေးချယ်မှုနှင့်ကိုယ်မို့ ရှေ့နောက်အစဉ်ညီညွတ်နေသရွေ့ အဆင်ပြေပါသည်။လူအားလုံးကလည်း တစ်ခုတည်းသောရှုထောင့်မှ ရပ်တည်ကြည့်ကြမည်မဟုတ်ပါ။ စိတ်တိုင်း မကျရသော ဘဝကို အနှစ်သာရမဲ့သောဒုက္ခဟုမြင်သူလည်းရှိမည်ဖြစ်သလို ကြိုးစားရုန်းကန်နေရခြင်းကြောင့် လူ့သမိုင်းကြီးဖြစ်ပေါ် တိုးတက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု မြင်ကာ နှစ်ထောင်းအားရဖြစ်နေသူလည်း ရှိမည်ဖြစ်သည်။ ပထမတစ်မျိုးက နောက်တစ်မျိုးတစ်စားလူတွေကိုကြည့်၍ သူတို့ပူလောင်လိုက်တာဟု တွေးမည်ဖြစ်သလို ဒုတိယ အမျိုးအစားလူတွေကလည်း ပထမအမျိုးအစားလူတွေကိုကြည့်ပြီး ‘အလကားနေ အလကား အဆိုးမြင်ပြီး ဘဝကနေ ရှောင်ပြေးချင်နေကြသူတွေ’ဟု မြင်မည်ဖြစ်သည်။

မည်သို့ဖြစ်စေ လူအမျိုးမျိုး အတွေးအခေါ် အဖုံဖုံ ရှုထောင့်အသွယ်သွယ် ရှိနေခြင်းကပင် ကမ္ဘာလောက ပန်းဥယျာဉ်ကြီးအတွင်း ပန်းရောင်စုံကိုဖူးပွင့်စေခဲ့ပြီးဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့ အမြင်ချင်း၊ ရှင်သန်ပုံခြင်း မတူခြင်းကြောင့် လူတို့သည် လာရာလည်း မတူသလို လားရာလည်း တူကြမည်မဟုတ်ပါ။ အားလုံး ကိုယ့်တန်ဖိုးနှင့်ကိုယ် ရှိကြသည်ချည်းဖြစ်ပါသည်။ ပိတောက်နှင့်ငုတွင် ပိတောက်က မိုးရွာမှပွင့်သည်၊ အနံ့မွှေးသည်။ ငုက မိုးရွာရွာ မရွာရွာ အချိန်တန်လျှင်ပွင့်သည်၊ ပိတောက်လို အနံ့မမွှေး၊ လူတွေကလည်း ငုကို သူ့အတိုင်းအလှကြည့်သည်၊ မခူးမယူကြ။ ပွင့်ခဲသော ပိတောက်ကိုမှ ထူးထူးခြားခြားစောင့်ပြီး ပွင့်သည်နှင့် အကုန်ခူးကြတော့သည်။ ငုကတော့ ခူးသူမရှိသဖြင့် တစ်နွေလုံး အပင်ပေါ်မှာ လှလှပပ ဆင်မြန်းကာ သက်တမ်းကုန်မှ ပျောက်ကွက်သွားကြသည်။ ပိတောက်ကတော့ ဒီနေ့ပွင့် မနက်ဖြန် ပျောက်။

ပျော်ရွှင်ခြင်းလမ်းစ

Comments

အဖတ်အများဆုံး

အာရှ ယဉ်ကျေးမှုတန်ဖိုးများနှင့် အစိမ်းရောင်မူဝါဒ နိုင်ငံရေး - ဗုဒ္ဓဝါဒရှုထောင့်မှချဉ်းကပ်ခြင်း

 နိဒါန်း အာရှသား အစိမ်းရောင်သမားတွေဟာ အနောက်တိုင်းသား အစိမ်းရောင်သမားတွေရဲ့ စဉ်းစားကြံစည် လုပ်ကိုင်ပုံတွေကို ပုံတူကူးရုံပဲဆိုရင်တော့ အာရှတိုက်မှာ ဖော်ဆောင်မယ့် အစိမ်းရောင်မူဝါဒ နိုင်ငံရေးဟာ ကျရှုံးမှာပါပဲ။ ရှေ့မှာလည်း နမူနာတွေရှိထားပါတယ်။ ဒေသတွင်းနိုင်ငံတွေမှာတွေ့ရတဲ့ ရှေးရိုးစွဲ ကွန်ဆာဗေးတစ်၊ လစ်ဘရယ်နဲ့ ဆိုရှယ်လစ်မူဝါဒရေးရာတွေကို ကြည့်ရင်လည်း ရလဒ်တွေဆိုးရွားလေ့ရှိတာ မြင်ရမှာပါ။ ကျွန်တော်တို့အာရှမှာ ဖော်ဆောင်မယ့် အစိမ်းရောင်မူဝါဒအားပြုနိုင်ငံရေးကို အနှစ်အသား ပြည့်ပြည့်နဲ့ အောင်မြင်တာ မြင်ချင်တယ်ဆိုလို့ရှိရင်တော့ လုပ်ရမှာက သီးခြား အစိမ်းရောင်အယူအဆတွေနဲ့ အလေးအနက်ထား ပေါင်းစပ်ဖို့အတွက် အာရှရဲ့ ယဉ်ကျေးမှုဇာစ်မြစ်တွေထဲက သင့်လျော်မယ့် အစိတ်အပိုင်းတွေကို စေ့စေ့စပ်စပ် လိုက်ရှာဖွေဖို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ ဆောင်းပါးမှာဆွေးနွေးမှာကတော့ အာရှရဲ့ ယဉ်ကျေးမှုတန်ဖိုးတွေကို ဘာဖြစ်လို့ ပစ်ပယ်လို့မရဘူးလဲဆိုတာ၊ အဲဒီ တန်ဖိုးတွေက ဘာတွေလဲ ဆိုတာ၊ အာရှတိုက်မှာရော အာရှတိုက်ကြီးအတွက်ရော သီးခြားအသွင်ဆောင်တဲ့ နိုင်ငံရေးဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖန်တီးရာမှာ အဲဒီတန်ဖိုးတွေက ဘယ်လိုအကူအညီဖြစ်မလဲဆိုတာတွေပဲဖြစ်ပါတယ်။  အခုဆောင်းပါး...

မင်္ဂလာဦးည

သတို့သမီးသည် အိပ်ခန်းပြတင်းပေါက်နှင့်ယှဉ်ပြီးချထားသည့် ကုလားထိုင်ပေါ်တွင် စိတ်လွတ်လက်လွတ် ထိုင်ချလိုက်ရင်း လေသာပြတင်းတံခါးဘောင်ပေါ် လက်ကိုတင်ထားလိုက်သည်။ ယနေ့မှတော်ရသည့် ခင်ပွန်းအသစ်စက်စက်ကလေး ပြန်လာမည့်အရပ်ဘက် သူ့မျက်လုံးများက ငေးငေးရီရီ။ အိမ်အပေါ်ထပ်ရှိ သူတို့၏စက်ရာခန်းသည် အိမ်အပြင် လမ်းဘက်ခြမ်းကို မျက်နှာမူပြီး ဖွဲ့ထားသဖြင့် အိမ်ရှေ့က လမ်းသွားလမ်းလာများကို မြင်နေရသည်။ အခန်းမီးကိုမှိတ်ထား၍ရလောက်အောင် လဆန်းရက်၏ ထွန်းလင်းသော လရောင်ကလည်း အခန်းတွင်းသို့ ဖြာကျလျက်ရှိသည်။ မင်္ဂလာသတို့သမီးဝတ်စုံကြီးနှင့် တစ်နေ့ခင်းလုံးစိတ်အိုက်ခဲ့ရသည့် သတို့သမီးသည် ယခုမှအသက်ဝဝ ရှူနိုင်တော့သည်။ သူတို့သည် မင်္ဂလာပွဲမတိုင်မီ လနှင့်ချီ၍ ဒီပွဲအတွက်ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရင်း စိတ်မောခဲ့ရသည်။ ခန်းမကိစ္စ၊ အကျွေးအမွေးကိစ္စ၊ ဖိတ်စာကိစ္စ၊ ဝတ်စုံကိစ္စ၊ ဟိုကိစ္စ၊ သည်ကိစ္စ... ကိစ္စပေါင်းစုံနှင့် လုံးချာလည်လိုက်ခဲ့ရသည်မှာ ‘တစ်သက်မှာ တစ်မင်္ဂလာ’ ဟုဆိုကြသည့် ယနေ့လိုပွဲအတွက် ကြိုတင်စိတ်ကူးယဉ် ကြည်နူးခွင့်ပင် သိပ်မရခဲ့ချေ။ ဒါပေမဲ့လည်း ပင်ပန်းရသည်နှင့်တန်အောင်ပင် မင်္ဂလာပွဲသည် ခမ်းခမ်းနားနား စည်စည်ကားကား သိုက်သိုက်မြိုက်မြိုက်နှင့် ပြ...

နှလုံးသားကိုစတေးတန်စတေးရသည်

စေ့စပ်ပွဲကျင်းပရန် ရက်ပိုင်းမျှသာအလိုကျမှ ကျွန်တော့အစ်မဝမ်းကွဲတစ်ယောက်သည် သူနှင့်သူ့ချစ်သူတို့ ဘာသာမတူမှန်း မိဘများအား ဖွင့်ပြောလိုက်ပါသည်။ လူကြီးများ ပါးစပ်အဟောင်းသား ဖြစ်သွားကြသည်။ စေ့စပ်ပွဲကလည်း မနက်ဖြန်သန်ဘက်။ ဘာမှမတတ်နိုင်တော့။ စေ့စပ်ပွဲပြီးဆုံးသွားသော်လည်း သူ့မိဘ နှစ်ပါးမှာ အောင့်သက်သက်ဖြစ်ကျန်ခဲ့သည်ဟု ပြန်ကြားရပါသည်။  ကျွန်တော့အစ်မလုပ်ပုံသည် လူကြီးများကို တစ်ခါတည်း ချည်ပြီးတုပ်ပြီး လုပ်သည့်ပုံစံ ဖြစ်နေပါသည်။ သို့သော်လည်း ငယ်စဉ်ကတည်းက ချစ်ကြောက်ရိုသေခဲ့ရသည့်ဖခင်ကို ကြောက်သည့်စိတ်ကတစ်ဘက်၊ ချစ်သူနှင့် ဝေးရမည်ကို စိုးရွံ့သည့်စိတ်က တစ်ဘက်နှင့်မို့ ယခုလို စွန့်စားပြီးလုပ်လိုက်ရသည်ဟု ကျွန်တော်ကတော့ နားလည်ပေးလိုက်ပါသည်။

၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲအကြိုနေ့က ရေးတဲ့စာ

မနက်ဖြန် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပတော့မယ်။ ၂၀၀၈ ကို ကြက်ခြေခတ်ခဲ့၊ ၂၀၁၀ မှာ သပိတ်မှောက်ခဲ့၊ ၂၀၁၅ မှာ တက်ကြွစွာမဲပေးခဲ့သူ တစ်ယောက်အနေနဲ့ ၂၀၂၀ မှာ ရင်ခုန်စိတ်လှုပ်ရှားမှု မရှိဘူးဖြစ်နေတယ်။  ရလဒ်ကို ကြိုသိနေလို့လည်း ဖြစ်နိုင်သလို နိုင်ငံရေးကိုပိုသိလာလို့လည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။ အစိုးရတွေ ပါတီတွေဆိုတာ လူတွေနဲ့ပဲ ဖွဲ့စည်းထားတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် လူ့သဘောအတိုင်း အာဏာရလာရင် ဖောက်ပြန်တာတွေလည်း ရှိမှာပဲ။ အာဏာနိုင်ငံရေးရဲ့သဘောအတိုင်း တစ်ချိန်က ဆန့်ကျင်ခဲ့သူတွေနဲ့ ပလဲနံပသင့် ပုလင်းတူဘူးဆို့ လုပ်ရတဲ့ အကွက်တွေလည်း ရှိလာနိုင်သလို မြန်မာနိုင်ငံအနေအထားနဲ့ဆို သိပ် ရန်-ငါ စည်းပြတ်လို့ မရတာတွေကိုလည်း မြင်နေရဦးမှာဆိုတာကို လက်ခံလိုက်လို့လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။  နောက်တစ်ခုက ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီတွေထဲက ဘယ်ပါတီပဲ နိုင်နိုင် ဘာမှကြီးကျယ်တဲ့ transformation ကြီးတစ်ခု ဖြစ်မလာနိုင်(သေး)ဘူးဆိုတာ သိနေလို့လည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။  ထားပါ။ အဓိကအချက်က ဒါမဟုတ်ပါဘူး။ အဓိကတွေးနေတာက ၂၀၀၈ ကိုဘယ်လိုပြင်/သစ်မလဲ၊ စစ်တပ်ကို စစ်တန်းလျား ဘယ်လိုပြန်ပို့မလဲ မဟုတ်ပါဘူး။ လက်ရှိ လွှတ်တော် လမ်းကြောင်းကနေ ခြေဥပြင်ရေး မဖြစ်နိုင်သလောက်ပဲ ဆိုပေမဲ့ ဘယ်လောက် ဖြစ...

နိုင်ငံသားဖြစ်မှုနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ

“လူတိုင်းသည် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံသားအဖြစ်ခံယူခွင့်ရှိသည်။” “ဥပဒေအရမဟုတ်လျှင် မည်သူမျှ မိမိ၏နိုင်ငံသားအဖြစ်ကို စွန့်လွှတ်ခြင်း မခံစေရ၊ နိုင်ငံသားအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်သော အခွင့်အရေးကိုလည်း ငြင်းပယ်ခြင်း မခံစေရ။” ဒါကတော့ ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ကြီးရဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလူ့အခွင့်အရေးကြေညာစာတမ်း အပိုဒ်အမှတ် (၁၅) မှာ ဖော်ပြထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီစာကြောင်းကိုကြည့်ရင် ခြွင်းချက်တစ်ခုတလေမပါဘဲ အကြွင်းမဲ့သဘော၊ ရာနှုန်းပြည့် ပြောထားတာဖြစ်ပြီး “လူတိုင်း” ဟာ သူ့မှာစိတ်ဆန္ဒရှိခဲ့မယ်ဆိုရင် မည်သည့်နိုင်ငံမှာမဆို နိုင်ငံသားအဖြစ်သူ့ကိုပေးပါလို့ တောင်းဆိုနိုင်သလို သူတောင်းဆိုတာကိုခံရတဲ့နိုင်ငံကလည်း သူ့ကို အဲဒီအခွင့်အရေးပေးရမယ့်တာဝန်ရှိတယ်လို့ ဒီကြေညာချက်ကို ကြည့်ပြီး အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်နိုင်တယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီကနေ့ နိုင်ငံတိုင်း၊ နိုင်ငံတိုင်းဟာ ဒီကြေညာချက်မှာပါတဲ့အတိုင်း တသဝေမတိမ်းလိုက်နာကြသလားဆိုတော့ မလိုက်နာကြပါဘူး။ အကြောင်းကတော့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံမှာ အချုပ်အခြာအာဏာဆိုတာရှိပြီး အဲဒီ နိုင်ငံဟာ သူ့နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်ဆိုင်ရာအရည်အချင်းသတ်မှတ်ချက်တွေကို သူ့စိတ်ကြိုက်သတ်မှတ်လို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ၁၇ ရာစုမှာ ချုပ်...