Skip to main content

တစ်ကပြန်စမလား

ပုဂံသို့ရောက်ခဲ့စဉ်က ရွှေစည်းခုံဘုရားဝင်းအတွင်းရှိ ဝင်္ကပါပုံစံ လုပ်ထားသော  လျှောက်လမ်းများ အတိုင်း သွားခဲ့ကြသည်ကို အမှတ်ရမိပါသည်။ ဝင်္ကပါ ဖြစ်သည့် အတွက် လမ်းမှားအောင် တမင် ဆင်ထားသည် ဖြစ်ရာ ခဏခဏ လမ်းမှားကြသည်။ လမ်းမှားတိုင်း နောက်ကိုပြန်လျှောက်ပြီး နောက် တစ်လမ်းကို ပြန်ရွေးချယ်ကာ ရှေ့ကို ဆက်သွား ကြသည်။ သည်လိုနှင့် တဝဲလည်လည် ဖြစ်ရင်း အချိန်တန် တော့လည်း ထွက်ပေါက်ကို ရှာတွေ့ကာ ခရီးဆုံး ပန်းတိုင်ကို ရောက်ရှိသွားပါသည်။



လူ့ဘဝဆိုတာလည်း ထိုဝင်္ကဘာ လမ်းကလေးလို အကွေ့အကောက် ထူပြောလှသည့် ခရီးတစ်ခုပဲ မဟုတ် ပါလား။ ကျွန်တော်တို့သည် မိမိတို့ အလိုရှိရာ ပန်းတိုင်ကိုရောက်ဖို့ ကိုယ်စီ ခရီးသွားနေကြသည်။ သို့ရာတွင် ဘဝ ခရီးကတော့ ရိုးစင်းဖြောင့်တန်းလှသည် မဟုတ်ပါ။ ထိုဘဝလမ်းမထက်တွင် လျှောက်ရင်း မကြာခဏ လမ်းပျောက်သွားကြသည်။ လမ်းရွေးမှားကြသည်။ ဘဝလမ်းသည် ရွှေစည်းခုံ ဘုရားဝင်း အတွင်းမှ ဝင်္ကပါလမ်းများထက်ပင် ပိုမိုကွေ့ကောက်၍ ပိုမာယာများလှပါသည်။ ရွှေစည်းခုံဘုရားမှ ဝင်္ကဘာ လမ်းကလေးသည် တမင်သက်သက် ပျော်ရအောင် လုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ လမ်းမှားသွားလျှင် နောက်ပြန်လျှောက်ပြီး မှန်နိုင်ခြေရှိသည့် နောက်တစ်လမ်းကို ပြန်ရွေးချယ်လို့ရသည်။ စိတ်မရှည်လျှင် နိုင်ငံခြားသားတစ်ယောက် လုပ်ပုံအတိုင်း လျှောက်လမ်းတစ်ခုနှင့် တစ်ခုကြားခြားထားသည့် သစ်သား လက်ရမ်းများကို ကျော်ခွပြီးသွားလို့ရသည်။

ဒါပေမဲ့ ဘဝမှာတော့ သည်လို မဟုတ်ပါ။ သည်လို လုပ်လို့မရပါ။ ဘဝ ဝင်္ကပါကပိုနက်နဲရှုပ်ထွေးသည်။ ဘဝတွင် နောက်ကြောင်းကိုပြန်လျှောက်ပြီး တစ်ကပြန်စလို့မရ။ လက်ရမ်းများကို ကျော်ခွပြီး ဖြတ်လမ်းကသွားလို့မရ။ တစ်နေရာတွင်ရပ်၍ စဉ်းစားနေခွင့် မရှိပါ။ ဘဝတွင်ရှေ့တည့်တည့်ကိုသာ သွားခွင့်ရှိပါသည်။ လမ်းတစ်ခုကို တစ်ခါသာရွေးချယ်ရပါသည်။ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုကို ချက်ချင်းချ ရပါသည်။ လမ်းမှား၊ ဆုံးဖြတ်ချက်မှားသွားလည်း နောင်တရရုံကလွဲလို့ 'ဘွာတေး' လုပ်လို့ မရပါ။

အချိန်ကို စိတ်ကြိုက်နောက်ပြန် ဆုတ်လို့ရသည့်စက် (Time machine) အကြောင်း စိတ်ကူးယဉ် ရိုက်ထားသည့် အနောက်တိုင်း ရုပ်ရှင်ကားများကိုတော့ ကြည့်ဖူးပါသည်။ ဘဝကိုလည်း အဆိုပါ ရုပ်ရှင်တွေထဲကလို နောက်ပြန်ရစ်လို့ ရလျှင်ကောင်းမည်ဟု တစ်ခါတလေ တော့လည်း တွေးမိသည်။ ကုန်လွန်ခဲ့သော ရက်၊ လ၊ နှစ် များကို ပြန်လည်၍ ရေတွက်ကြည့်လျှင် တတိယမြောက် ဆယ်စုနှစ်၏ လမ်းတစ်ဝက်ကိုပင် ကျော်လွန်ခဲ့ပေပြီ။ တကယ်တော့လည်း ၂၆ နှစ်ဆိုသောကာလသည် ရှည်လျားလှပြီဟု မဆိုသာသော်လည်း တိုတောင်းသည့် ကာလတစ်ခုတော့မဟုတ်ပါ။ ထိုအတောအတွင်း မိမိ ပြောဆို၊ ပြုမူလုပ်ဆောင်ခဲ့သမျှကို ပြန်လည်စဉ်းစား လိုက်တိုင်း မှန်တာထက် မှားတာ၊ ကျေနပ်စရာထက် နောင်တ ရစရာ ကသာ ပိုမိုများပြားနေသည်ကို အံ့ဩဖွယ် တွ့ရလေသည်။

ယခုလိုတွေးနေဆဲ မိတ်ဆွေတစ်ဦးက ''ဘဝကိုတစ်က ပြန်စလို့ ရရင်စမလား'' ဟု ကျွန်တော့်ကို မေးလာ ပါသည်။ တကယ်တော့ စိတ်ထဲရှိသည့် အတိုင်းဖြေပစ်လိုက်ချင်ပါသည်။ ဘဝ၏ အစသို့ပြန်သွားမည်။ မှားခဲ့သမျှ၊ လုပ်သင့်သည်ကိုမလုပ်ခဲ့၊ မလုပ်သင့်သည်ကို လုပ်ခဲ့သမျှအတွက် ပြန်ပြီး အဖတ်ဆယ်မည်။ ဘဝကိုယခု လက်ရှိ ထက်ပို၍ ပြည့်စုံကောင်းမွန်အောင် တည်ဆောက်မည်။

သို့သော်လည်း ကျွန်တော်သည် 'မစချင်'ဟူသော အဖြေကိုသာ လက်တွေ့တွင် ပေးခဲ့ပါသည်။ ပြန်စခွင့် ရှိလျှင်လည်း ကျွန်တော်သည် ဘဝကိုတစ်ကပြန်မစချင်တော့ပါ။ မှားခဲ့သောအမှားများအတွက် နောင်တ မရ၍၊ ပြန်ပြန်ချင်စိတ်မရှိ၍ မဟုတ်ပါ။ ဘဝကိုနောက်ကြောင်း ပြန်စရ၍ သည်အမှားကို မကျူးလွန်မိဘူးပဲထားဦး၊ ဟိုအမှားကိုတော့ ကျူးလွန်ပါလိမ့်မည်။ သည်လမ်းကို မရွေးဘဲ ဟိုလမ်းကို ရွေးလိုက်လျှင်လည်း ကိုယ်ပြန်ရွေးလိုက်သည့်လမ်းက ပိုဆိုးချင်ဆိုးနေနိုင်ပါသည်။ လောကတွင်မှားနိုင်ခြေ အမျိုးပေါင်းမည်မျှရှိမှန်း ကျွန်တော် တို့သိနိုင်သည်မဟုတ်ပါ။

ထို့ကြောင့်ပင် ရောက်နေသည့်နေရာမှ ရှေ့ဆက်သွားရပါမည်။ မှားခဲ့သော အမှားများကိုပင် ဆရာသဖွယ် သဘောထား၍ နောင်ကိုထပ်မဖြစ်အောင် သတိထားရပါမည်။ အမှားများကို အဆိုးမြင် ရှုထောင့်မှ ကြည့်လျှင် ခါးသီးနာကြည်းစရာအရာများဖြစ်၍ အကောင်းမြင်ရှုထောင့်မှကြည့်နိုင်လျှင်မူ အမှားဟူသည် ချစ်စရာကောင်းသော မိတ်ဆွေ၊ ကိုယ့်ကို သင်ပြပေးသော ဆရာပင် မဟုတ်ပါလား။

မြန်မာတိုင်း(မ်)၊ အမှတ် ၂၈၀၊ ၂၀၀၆ စက်တင်ဘာ။

ပျော်ရွှင်ခြင်းလမ်းစ

Comments

အဖတ်အများဆုံး

အင်တာလုဒ်

လူ့လောကသည် ငြိမ်ငြိမ်သက်သက် …  လကလေးက ထွန်းမြကြည်သာ ...  လေနုသွေးမှာ ပိုးမွှားအချို့ပါလာသည် ကျေးလက်ရိုးရာဗုံသံအချို့ တိုးချည် ကျယ်ချည်ကြားရသည်။ ကမ္ဘာသည် ဝင်ရိုးပေါ်တစ်ပတ်သွားနှုန်း တစ်စက္ကန့်ထပ်နှေးသွား၏။ တစ်စုံတစ်ရာကို ကျောပိုးထားရသောကြောင့် …  ပြာလွင်လွင်ကောင်းကင်၌ တိမ်လွန်းပျံက  တက်သုတ်ရိုက် ခရီးနှင်၏။ သတင်းစကားကို သယ်လာရသောကြောင့် …  စစ်သည်တော်သည် သေနတ်ပြောင်းဝကို အောက်သို့စိုက်၏။ နှင်းဆီတစ်ခြင်း၏ဆွဲအားကြောင့် … ငွေဗျိုင်းဖြူကိုမြင်သော လယ်တောသူက အထက်သို့မော့ကြည့်သည်။ စပါးခင်းမှရောင်ပြန်အလင်း ထွန်းသောသူ့မျက်နှာကို သူ့ချစ်သူက စေ့စေ့ကြည့်၏။ ကျေးငှက်တို့သည် စပါးနှံတို့ကို ကိုက်ချီသွားသည်။ စောင်းသံသည် အဘယ်အရပ်မှလာသနည်း။ လေပြည်လာရာ လမ်းကြောင်းမှ … ရွှေလမှာယုန်ဝပ်နေဆဲ ဆန်ဖွပ်သူမရှိတော့ချေ။ 1.1.2021 #WaiYanHponePoetry

ဘယ်တော့မှဖတ်ခွင့်ရမှာ မဟုတ်တဲ့ ဂန္ထဝင်စာအုပ် ၆ အုပ်

စာအရေးအသားပေါ်ပေါက်လာတာဟာ နှစ်ပေါင်းထောင်နဲ့ချီရှိခဲ့ပြီမို့ ဘယ်သောအခါမှ ဖတ်ခွင့်မရတော့မယ့် ပုံဝတ္ထုတွေလည်း ရှိပါတယ်။ အဲဒီထဲကတချို့ဆိုရင် ပျောက်လို့ပျောက်နေမှန်း​တောင် လူတွေမသိကြတဲ့ စာတွေဖြစ်ပြီး တချို့ကျတော့လည်း နှုတ်ဖြင့်သာလက်ဆင့်ကမ်းလာခဲ့ကြတဲ့ ဒဏ္ဍာရီဆန်ဆန်တွေ ဖြစ်ကြ ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့လည်း ပျောက်ဆုံးစာအုပ်စာရင်းဆိုတာ ရှိနေမှန်းတော့ အသေအချာသိကြပါတယ်။ တချို့ စာအုပ်/စာမူတွေဆိုရင် စာကြည့်တိုက်တွေထဲမှာ၊ လက်ဆွဲသေတ္တာတွေထဲမှာ၊ ဒါမှမဟုတ် စာရေးစားပွဲခုံ တွေထဲမှာ ဘယ်သူမှမတို့မထိရဘဲ ရှိချင်ရှိနေမှာပါ။ ဆေးလ်ဗီးယား ပလာ့သ်ရဲ့ ပျောက်ဆုံးသွားတဲ့ စာမူတွေ အစ လော့ဒ်ဘိုင်ရွန်ရဲ့ မီးရှို့ပစ်လိုက်တဲ့ ကိုယ်ရေးမှတ်တမ်းတွေအဆုံး အဲဒီ စာအုပ်တွေ စာမူတွေဟာ အတိတ်သမိုင်း ဟိုးဝေးဝေးမှာ ကျန်ရစ်ပျောက်ဆုံးခဲ့ပြီဖြစ်ပါတယ်။ Isle of the Cross by Herman Melville ဟားမန်း မဲလ်ဗီးဟာ Isle of the Cross ဆိုတဲ့ စာမူကို Moby Dick စာအုပ်ထုတ်ဝေပြီး နှစ်နှစ်အကြာ ၁၈၅၃ ခုနှစ်မှာ ထုတ်ဝေသူကို ပြသခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီစာမူကတော့ သူအားလပ်ရက်ခရီးသွားတုန်း လေ့လာသိရှိခဲ့ရတဲ့ ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်အပေါ်မှာ အခြေခံထားပါတယ်။ သင်္ဘောသား ခင်ပွန်းဖြစ်သူရဲ့...

အာရှ ယဉ်ကျေးမှုတန်ဖိုးများနှင့် အစိမ်းရောင်မူဝါဒ နိုင်ငံရေး - ဗုဒ္ဓဝါဒရှုထောင့်မှချဉ်းကပ်ခြင်း

 နိဒါန်း အာရှသား အစိမ်းရောင်သမားတွေဟာ အနောက်တိုင်းသား အစိမ်းရောင်သမားတွေရဲ့ စဉ်းစားကြံစည် လုပ်ကိုင်ပုံတွေကို ပုံတူကူးရုံပဲဆိုရင်တော့ အာရှတိုက်မှာ ဖော်ဆောင်မယ့် အစိမ်းရောင်မူဝါဒ နိုင်ငံရေးဟာ ကျရှုံးမှာပါပဲ။ ရှေ့မှာလည်း နမူနာတွေရှိထားပါတယ်။ ဒေသတွင်းနိုင်ငံတွေမှာတွေ့ရတဲ့ ရှေးရိုးစွဲ ကွန်ဆာဗေးတစ်၊ လစ်ဘရယ်နဲ့ ဆိုရှယ်လစ်မူဝါဒရေးရာတွေကို ကြည့်ရင်လည်း ရလဒ်တွေဆိုးရွားလေ့ရှိတာ မြင်ရမှာပါ။ ကျွန်တော်တို့အာရှမှာ ဖော်ဆောင်မယ့် အစိမ်းရောင်မူဝါဒအားပြုနိုင်ငံရေးကို အနှစ်အသား ပြည့်ပြည့်နဲ့ အောင်မြင်တာ မြင်ချင်တယ်ဆိုလို့ရှိရင်တော့ လုပ်ရမှာက သီးခြား အစိမ်းရောင်အယူအဆတွေနဲ့ အလေးအနက်ထား ပေါင်းစပ်ဖို့အတွက် အာရှရဲ့ ယဉ်ကျေးမှုဇာစ်မြစ်တွေထဲက သင့်လျော်မယ့် အစိတ်အပိုင်းတွေကို စေ့စေ့စပ်စပ် လိုက်ရှာဖွေဖို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ ဆောင်းပါးမှာဆွေးနွေးမှာကတော့ အာရှရဲ့ ယဉ်ကျေးမှုတန်ဖိုးတွေကို ဘာဖြစ်လို့ ပစ်ပယ်လို့မရဘူးလဲဆိုတာ၊ အဲဒီ တန်ဖိုးတွေက ဘာတွေလဲ ဆိုတာ၊ အာရှတိုက်မှာရော အာရှတိုက်ကြီးအတွက်ရော သီးခြားအသွင်ဆောင်တဲ့ နိုင်ငံရေးဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖန်တီးရာမှာ အဲဒီတန်ဖိုးတွေက ဘယ်လိုအကူအညီဖြစ်မလဲဆိုတာတွေပဲဖြစ်ပါတယ်။  အခုဆောင်းပါး...

ကပြားစာ၊ ကပြားစကား ရေးကြပြောကြလျှင်

“မြန်မာစာစောင်တွေ၊ ဂျာနယ်တွေဖတ်ရင် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ အဘိဓာန်ဆောင် ထားကွ” ဟူ၍ မကြာမီက ထွက်သည့် လစဉ်ထုတ် မဂ္ဂဇင်းတစ်စောင်တွင် ကာတွန်းတစ်ပုဒ်တွေ့လိုက်ရပါသည်။ မြန်မာလို ရေးထားသည့် သတင်းများ၊ ဆောင်းပါးများ ကြားတွင် အင်္ဂလိပ်စာလုံးများ ကြားညှပ်ထည့်မှု များလာ ခြင်းကို မျက်စိနောက်လာသည့် ကာတွန်းဆရာက သရော်ထားသော ကာတွန်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်ပါသည်။ သူပြောလည်း ပြောချင်စရာပါ။ ယနေ့ မြန်မာဘာသာဖြင့် ရေးထားသော စာအတော်များများကို ဖတ်ရသည် မှာ မြန်မာမဆန်လှပါ။ မြန်မာအက္ခရာများကြားတွင် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာများကို တွေ့မြင်ရသည်မှာ အရုပ်ဆိုး လှပါသည်။ ဘာကြောင့် အခုလိုရေးကြသလဲဟု စဉ်းစားစရာဖြစ်ပါသည်။ အဆိုပါ အင်္ဂလိပ်စကားလုံးကို မြန်မာ ဘာသာသို့ မပြန်ဆိုနိုင်သဖြင့် အလွယ်တကူ ရေးလိုက်ခြင်းလား၊ မြန်မာစကားပြောလျှင် အင်္ဂလိပ်လို ညှပ်ပြောနေကျ အကျင့်ပါနေ၍ စာရေးတော့လည်း ညှပ်ရေးလိုက်ခြင်းလား၊ ဒါမှမဟုတ် ကာယကံရှင် ကိုယ်တိုင်က အင်္ဂလိပ်လို ထည့်ရေးမှ ဂုဏ်ရှိသည်ဟု အထင်ရောက်၍လား။ မြန်မာဘာသာစကားတွင် သူများ ဘာသာစကားမှ မွေးစားစကားလုံးများ ရှိသည်။ ကိုယ့်မှာမရှိသဖြင့် မွေးစား ရခြင်းဖြစ်ပါသည်။ (ဥပမာ။ ရေဒီယိုတို့၊ ကက်ဆက်တို့၊ ကားတို့) မတတ်နိုင်ပါ။ ...

၃ နှင့် ၄ များ

သူငယ်ချင်းပင်၊ ဆိုချင်ဆိုစေ၊ သူတို့တွေသည်၊ ကမ္ဘေကမ္ဘာ၊ ခြားကွာမလောက်၊ ထင်မှတ်ရောက်၏။ တစ်ကိုင်းတည်းနားပင်၊ ဆိုချင်ဆိုလေ၊ သူတို့တွေသည်၊ နင်နေ-ငါသွား၊ ထိုစိတ်ထားရောက်၊ မေတ္တာပျောက်၏။ အတွေးအယူ၊ တူခဲစွာဝယ်၊ မြင်ကြားသိကြွယ်၊ ခြားနားရာဝယ်၊ ငယ်ကျွမ်းစွယ်တော်၊ ထိုနှစ်ဖော်လည်း၊ စကားဆိုခဲ၊ ရယ်ခဲလှာသည်၊ လားရာသွေဖည်ကြပြီကိုး...။ ဝေယံဘုန်း (၇ မေ ၂၀၁၈)