Skip to main content

တစ်ယောက်ပြီးတစ်ယောက်

Salvador Dalí. Hyperxiological Sky. 1960


“မင်းဦးလေးတော့ အခြေအနေမကောင်းဘူးဟေ့…”

အဖေက အညာမှာနေသည့် သူ့ညီ၏သားသမီးများက ဗိုက်ဘာမှတစ်ဆင့်ပို့လိုက်သည့် ဆေးအဖြေလွှာဓာတ်ပုံ များကို ကြည့်ရင်း ခေါင်းတစ်ခါခါနှင့်ပြောလေသည်။ ညီဖြစ်သူမှာ အဆုတ်ကင်ဆာဖြစ်နေပြီတဲ့။ ကာယကံရှင် ကတော့ သူဘာရောဂါဖြစ်နေမှန်း မသိသေး။ သို့ပေမယ့် ရောဂါအခြေအနေအရ လပိုင်းမျှသာခံတော့မည်မှန်း ရှေ့မှာကြုံခဲ့ကြားခဲ့ဖူးသည့် အတွေ့အကြုံများအရ သိနေမိပြန်သည်။

အဖေ့ညီက အဖေ့ထက် တစ်နှစ်နှစ်နှစ်လောက်ပဲ ငယ်သည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်နှစ်လောက်တုန်းက သူတို့မြို့ကို အလည်ရောက်တုန်းကတော့ အဖေ့ညီက အဖေ့ကို သူနှင့်လာနေဖို့၊ နေရေးစားရေး နောက်ဆုံး နာရေးအထိ သူတာဝန်ယူကြောင်း အစ်ကိုလုပ်သူကို ဖျောင်းဖျနားချသေး၏။ သူ့စိတ်ထဲတွင် အစ်ကိုဖြစ်သည့် ကျွန်တော့ အဖေက အရင်သေမည်ဟု ထင်သည်ပေါ့။ ထိုစဉ်တုန်းကတော့ သူလည်း မာမာချာချာရှိသေးသည်။ ထမင်းစားလျှင် တစ်ဇလုံကတော့ အသာလေး။ ကျွန်တော်တို့သားအဖ ထမင်းစားတာကိုကြည့်ပြီး အမြဲ အားမရဖြစ်သည်။ “မင်းတို့ဟာကလည်း ကြောင်စာလောက်ကွာ…”ဟု ပြောတတ်၏။

ရောဂါဖြစ်မှန်းသိပြီးမကြာခင် အဖေလည်း နယ်ကိုလိုက်သွားသည်။ ပြီးခဲ့သည့် အောက်တိုဘာလဆန်းမှာပင် ဆုံးပြီဟုကြားရသည်။ ကင်ဆာမှန်းစသိသည်မှ တွက်ကြည့်လျှင် နှစ်လလောက်ပဲ ကြာမည်ထင်သည်။

သီတင်းကျွတ်အခါသမယသည် အမင်္ဂလာသတင်းများကြောင့် ပျော်စရာမကောင်းလှပါ။ မနှစ်က ခုလို အချိန်ကလည်း ရန်ကုန်မှာနေသည့် အမေ့ဘက်က ဦးလေး၏မိန်းမ လျှာကင်ဆာဖြင့် သူချစ်သည့် သူ့ယောက်ျားနှင့် မြေးနှစ်ကောင်ကို ထားသွားခဲ့ပြန်သည်။ သည်နှစ်ကျတော့ အဖေဘက်က ဦးလေး။ နှစ်ယောက်စလုံးကလည်း သေသည့်အသက်တွေက ၆၉၊ ၇၀ ဝန်းကျင်တွေချည်း။ သေတာကလည်း ကင်ဆာချည်း။

ဟော… အညာက ဦးလေးဆုံးသည့်သတင်း ကြားပြီးနောက်နေ့မှာတင် နောက်ထပ် ရင်းနှီးသူတစ်ဦး၏ နာရေး ကြားရပြန်သည်။ ပြီးခဲ့သည့်ရက်ပိုင်းကပဲ ဆိုင်တစ်ဆိုင်မှာ အသိနှင့်ဆုံတော့ ကြီးကြီးနေကောင်းလားဟု မေးဖြစ်သေးသည်။ ကြီးကြီးဆိုတာက ကျွန်တော်တို့ငယ်ငယ်က ထိန်းကျောင်းခဲ့ဖူးသည့် ရပ်ဆွေရပ်မျိုး။ အသက်က ၇၈ နှစ်။ ကြီးကြီး၏ တူကပြောသည်။ ကြီးကြီး ရင်သားကင်ဆာတဲ့။ အကြိတ်တွေခွဲထုတ်တာ မနည်းမနော (သူကတော့ တစ်ပိဿာနီးနီးဟုပြောသည်) ရသည်တဲ့။ လာကြည့်ဦးမယ်ဟုပြောပြီး ကျွန်တော်လည်း ဆင်တုပ်ကွေးဖြစ်နေသည်နှင့် မသွားဖြစ်။ တစ်ပတ်ပင်မကြာ။ ကြီးကြီးလည်း ဆုံးသည်။

ကြီးကြီးနာရေး ရက်လည်ပြီးနောက်တစ်နေ့မှာပင် ဖေ့စ်ဘွတ်ဖွင့်ကြည့်လိုက်တော့ နောက်ထပ် အသိနာရေး သတင်းတစ်ပုဒ်ကြားရပြန်သည်။ ဂျပန်သတင်းဌာနတစ်ခုမှာ လုပ်ဖူးသည့် အသိ အန်ကယ်တစ်ဦး အမြန်လမ်းမှာ ကားမတော်တဆဖြစ်ပြီး ဆုံးပြီတဲ့။ အင်မတန် စိတ်ကောင်းရှိသည်။ မျက်နှာက အမြဲ ပြုံးချိုလို့။ အသက်က ၆၃ နှစ်။ အို ဘယ်လိုဖြစ်ပါလိမ့်။ မဆုံးခင်တစ်နေ့ကမှ ဖေ့စ်ဘွတ်မှာ စာတွေရေးသွားသေးသည်။ အဲဒီနေ့က သူနှင့်သူ့သူငယ်ချင်း အရင်းခေါက်ခေါက်တို့ ပခုက္ကူကို ဘုန်းကြီးပြန်သွားပို့ကြပြီး ရန်ကုန်အပြန်။ လမ်းတစ်လျှောက်လုံး သူ့သူငယ်ချင်းကပဲ မောင်းလာခဲ့ပြီးခါမှ မိတ္ထီလာရောက်လို့ ဆီဖြည့်တော့ သူငယ်ချင်းက အိမ်သာသွားတုန်း သူက ကားခဏယူလှည့်ပြီး “ငါပဲ ဆက်မောင်းလိုက်ပါ့မယ်ကွာ မိုင် ၂၀၀ ကျမှ မင်းပြန်မောင်း” ဟုဆိုကာ မောင်းလာခဲ့သည်။ ၂၁၉ မိုင်အရောက် ကားက ရှေ့ဘီးပွင့်ပြီး လမ်းဘေးက သံတန်းကိုဝင်တိုက်၊ သံတန်းကပြတ်ထွက်ပြီး ကားရှေ့ကနေ ဖောက်၊ သူ့ ခြေကျင်းဝတ်ကိုဖြတ်သွားသတဲ့။ လူနာတင်ကားက ၁၅ မိနစ်အတွင်း ရောက်လာသည်။ နေပြည်တော် ခုတင် ၁၀၀၀ ဆေးရုံမရောက်ခင်မှာပင် ဆုံးသွားခဲ့သည်။ ခြေထောက်ဒဏ်ရာမှ သွေးအထွက်လွန်ကာ သေသည်ဟု ထင်ရသည်။ သူ့သူငယ်ချင်းကတော့ ဘာမှမဖြစ်။ မဆုံးခင် သူ့ကြောင့် သူ့သူငယ်ချင်းကား ပျက်ရသည်ဆိုပြီး စိတ်မကောင်းကြောင်း ပြောသွားသေး သည်ဆို၏။

အန်ကယ့်နာရေးအပြီး အိမ်မှာ စာအုပ်တစ်အုပ်ကို ဖတ်နေမိသည်။ သော်တာအေးလဲ့ရေးသည့် ‘ကျန်ရစ် …မြစ်’။ သူ့ဘဝဖြတ်သန်းမှုအကြောင်း အလွမ်းဝေဒနာဖြင့်ရေးထားသည်။ သူငယ်ငယ် ၁၄၊ ၁၅ နှစ်အရွယ် သူ့အမေ ရန်ကုန်မှာဆုံးတော့ လာရောက်ကူညီစောင့်ရှောက်ပေးသည့် ရန်ကုန် စမ်းချောင်းနေ ဆရာဝန် လင်မယားအကြောင်းလည်း ပါသည်။ (ထို လင်မယားတွင် ခင်ပွန်းဖြစ်သူက စာလည်းရေးသည့် တိမွေးကု စာရေးဆရာ။ ကျနော့် အမေ၏မောင် ဦးလေး၏ ဆရာလည်းဖြစ်သည်။) ဇနီးဖြစ်သူက စာရေးဆရာမတို့ ညီအစ်မ ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ်နှင့် မိတဆိုးဖြစ်ရသည့်ဘဝကို ကြည့်ပြီး သနားကြောင်း စကားဆိုသည်ဟု ပါလေသည်။ ထို သနားကြောင်း စကားကို ဆိုခဲ့သူ အန်တီသည်ကား နောက် နှစ်ပေါင်း၂၀ ခန့်အကြာ ရန်ကုန်-မန္တလေးအမြန်လမ်းမှာပင် လင်မယားနှစ်ယောက်တည်း သွားရင်း ကားမတော်တဆ ဖြစ်ကာ ကွယ်လွန်ရှာပါသည်။ ကားနောက်ခန်းထဲ ထိုအန်တီက လှဲအိပ်ပြီးလိုက်လာခဲ့စဉ် ရှေ့က ယာဉ်မောင်းနေသူ ခင်ပွန်းဖြစ်သူက မြူတွေဆိုင်းနေသဖြင့် မြင်ကွင်းမရှင်းဖြစ်ကာ တံတားဘောင်ကို ဝင်တိုက်၊ ထိုအန်တီက သေ၊ ခင်ပွန်းကတော့ ဘာမှမဖြစ်။ မိတဆိုး ဖြစ်ရသူ ကလေးမနှစ်ယောက်ကို သနားခဲ့ဖူးသည့် အန်တီသည်ကား နောင်တစ်ချိန် ဥပစ္ဆေဒကကံဖြင့် သေရရှာတော့ သူ့သတင်းကြားသူတိုင်းက သနားကြရပြန်သည်။ ကံတရားတွေများ ဆန်းကြယ်လိုက်တာ။

နေ့စဉ်နှင့်အမျှ လူတွေသေနေကြသော်လည်း ကိုယ်နှင့်သိသူတွေ သေကြောင်းကြားရတော့ ကျွန်တော်တို့ တုန်လှုပ်တတ်ကြသည်။ ကျွန်တော့စိတ်ထဲတော့ ကြက်ခြံထဲက ကြက်တွေလိုပင် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မြင်မိလာ ပါသည်။ ခဏနေ ခြံတံခါးပွင့်လာပြီး ကြက်တစ်ကောင် ‘ကတော် ကတော်’ နှင့် ပါသွား။ ကိုယ်လည်း ကိုယ့်အလှည့်ဘယ်တော့လဲဟု စောင့်ရုံသာ။ သို့သော် ကျွန်တော်တို့၏ ကိလေသာအမြှေးက အတော်ထူပါသည်။ ဘဝတူ ကြက်တစ်ကောင် အသတ်ခံရဖို့ ပါသွားတုန်းခဏသာ သံဝေဂတွေရ၊ ပြီးတော့လည်း မေ့မေ့ပျောက်ပျောက်ဖြစ်သွားပြီး ဒုံရင်းဒုံရင်း ပြန်လည်ကြသည်။ အချင်းချင်းကလည်း ခွပ်ကြသေးသည်။

တစ်နေ့ကျ မလွဲမသွေ သေရမည်ဆိုတာကလွဲပြီး မည်သည့်အရွယ်တွင် မည်သည့်အကြောင်းဖြင့် သေကြမည်ကို ကျွန်တော်တို့မသိနိုင်ကြပါ။ သူများတွေ ဟိုရောဂါ သည်ရောဂါရသည်ကြားတော့ စုတ်တသပ်သပ်လုပ်သမျှ ကိုယ်လည်း တစ်နေ့ ထိုရောဂါဖြင့်သေနိုင်သည်။ သူများတွေ သွေးထွက်သံယို သေကြသည်ကြားတော့ အံ့ဩတုန်လှုပ်ကြ။ တစ်နေ့ ကိုယ်လည်း သူတို့လို မရှုမလှသေနိုင်သည်ပဲ။ ကျွန်တော်တို့၏ အသက်သွေးခဲသည် ဘာအာမခံချက်မှ မရှိပါ။ ကျွန်တော်တို့တွင် အားကိုးစရာဟူ၍ ဘာမျှ မရှိပါ။ ချစ်သူခင်သူ၊ ဆရာသမား၊ မိဘဆွေမျိုးဉာတိ မည်သူမျှ ကျွန်တော်တို့ကို မကယ်နိုင်ကြပါ။ အားကိုးစရာ ဆို၍ ကိလေသာအမြှေးကိုပါးသထက် ပါးအောင် စားပစ်နိုင်သော ပညာဉာဏ်သာရှိသည်။ ထိုပညာဉာဏ်သည်သာ အားကိုးစရာဖြစ်သည်။ အရပ်ထဲမှာတော့ ထိုဉာဏ်ပညာမျိုးကို ‘တရား’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ သို့သော် တရားသည် လွယ်လွယ်နှင့်ရသည့်အရာတော့မဟုတ်။ သံဝေဂသည် ကိလေသာနှင့် အမြဲလွန်ဆွဲနေရတတ်သည်။ လွန်ဆွဲတိုင်း ကိလေသာသည် သံဝေဂအပေါ် ပြန်အနိုင်ရတတ်သည်။

ကြက်ခြံတံခါးပွင့်လာပြီး ကြက်ကလေးတစ်ကောင် ပါသွားတိုင်း ကျွန်တော့မှာ တုန်လှုပ်မိလာတတ်သည်။ မသေခင် ကိုယ်က အရေးပါသည်ဟုထင်နေသော ကိစ္စဝိစ္စတိုင်း ကိုယ်သေသွားပြီးနောက် ကိုယ်လည်း ဘာမှ သိနိုင်တော့မည်မဟုတ်တော့။ ကြီးကြီးကျယ်ကျယ်တွေ တွေးနေ ပြောနေတာမှန်သမျှ တကယ်ရော အရေးကြီးရဲ့လား တွေးမိလာသည်။ မသေသေးလို့ လူတစ်ယောက်အနေဖြင့် မဖြစ်မနေ လုပ်ရမည့် ကိစ္စတွေလောက်ကလွဲလျှင် ကျန်ကိစ္စများကို ရေးကြီးခွင်ကျယ် မလုပ်ချင်တော့။ သေသွားပြီးသည့်နောက် ကိုယ်လည်း ပြာဖြစ်သွားသလို ကိုယ်ပူနေသည့်ကိစ္စများလည်း ကိုယ်နှင့်အတူ လိုက်ပါပျောက်ကွယ်သွားမည် သာဖြစ်သည်။ ကျန်ခဲ့သူများက ဆက်ပူ၊ ဆက်လုပ်ကြမည်။ သေခြင်းသည် ကြောက်စရာတော့မလိုပါ။ ရဲရဲ ရင်ဆိုင်ပစ်လိုက်ရမည့်အရာသာဖြစ်သည်။ သို့သော် ကိုယ်မသေတော့ဟု ထင်နေလျှင်၊ မသေခင် အရေးမပါသည်များအပေါ် တအားသံယောဇဉ်တွယ်လွန်းနေလျှင်တော့ သေရမည်ကို ကြောက်ရွံ့နိုင်သည်။ သံယောဇဉ်တွေကို လျှော့ဖို့လိုသည်။ မေတ္တာဖြင့် များများရှင်သန်နေဖို့လိုသည်။ ကိလေသာ အမြှေး ပါးသထက်ပါးအောင် အားထုတ်နေဖို့လိုသည်။ သို့ဆိုလျှင် ကိုယ့်အလှည့်ရောက်လျှင်လည်း မတုန်မလှုပ် လိုက်သွားနိုင်မည် ထင်၏။




'ဖြစ်ရပ်မှန်စိတ်ကူးယဉ်ဝတ္ထုများ' စာအုပ်ကို အိမ်တိုင်ရာရောက် မှာယူနိုင်ပါပြီ။ Myanmar Harp Publishing ရဲ့ Facebook Page messenger ကနေ အမည်၊ လိပ်စာ၊ ဖုန်းနံပါတ် အပြည့်အစုံနဲ့ စာပို့ပြီးမှာယူနိုင်သလို အောက်ပါ ဖုန်းနံပါတ် များကနေလည်း မှာယူနိုင်ပါတယ်။ 

Comments

အဖတ်အများဆုံး

အာရှ ယဉ်ကျေးမှုတန်ဖိုးများနှင့် အစိမ်းရောင်မူဝါဒ နိုင်ငံရေး - ဗုဒ္ဓဝါဒရှုထောင့်မှချဉ်းကပ်ခြင်း

 နိဒါန်း အာရှသား အစိမ်းရောင်သမားတွေဟာ အနောက်တိုင်းသား အစိမ်းရောင်သမားတွေရဲ့ စဉ်းစားကြံစည် လုပ်ကိုင်ပုံတွေကို ပုံတူကူးရုံပဲဆိုရင်တော့ အာရှတိုက်မှာ ဖော်ဆောင်မယ့် အစိမ်းရောင်မူဝါဒ နိုင်ငံရေးဟာ ကျရှုံးမှာပါပဲ။ ရှေ့မှာလည်း နမူနာတွေရှိထားပါတယ်။ ဒေသတွင်းနိုင်ငံတွေမှာတွေ့ရတဲ့ ရှေးရိုးစွဲ ကွန်ဆာဗေးတစ်၊ လစ်ဘရယ်နဲ့ ဆိုရှယ်လစ်မူဝါဒရေးရာတွေကို ကြည့်ရင်လည်း ရလဒ်တွေဆိုးရွားလေ့ရှိတာ မြင်ရမှာပါ။ ကျွန်တော်တို့အာရှမှာ ဖော်ဆောင်မယ့် အစိမ်းရောင်မူဝါဒအားပြုနိုင်ငံရေးကို အနှစ်အသား ပြည့်ပြည့်နဲ့ အောင်မြင်တာ မြင်ချင်တယ်ဆိုလို့ရှိရင်တော့ လုပ်ရမှာက သီးခြား အစိမ်းရောင်အယူအဆတွေနဲ့ အလေးအနက်ထား ပေါင်းစပ်ဖို့အတွက် အာရှရဲ့ ယဉ်ကျေးမှုဇာစ်မြစ်တွေထဲက သင့်လျော်မယ့် အစိတ်အပိုင်းတွေကို စေ့စေ့စပ်စပ် လိုက်ရှာဖွေဖို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ ဆောင်းပါးမှာဆွေးနွေးမှာကတော့ အာရှရဲ့ ယဉ်ကျေးမှုတန်ဖိုးတွေကို ဘာဖြစ်လို့ ပစ်ပယ်လို့မရဘူးလဲဆိုတာ၊ အဲဒီ တန်ဖိုးတွေက ဘာတွေလဲ ဆိုတာ၊ အာရှတိုက်မှာရော အာရှတိုက်ကြီးအတွက်ရော သီးခြားအသွင်ဆောင်တဲ့ နိုင်ငံရေးဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖန်တီးရာမှာ အဲဒီတန်ဖိုးတွေက ဘယ်လိုအကူအညီဖြစ်မလဲဆိုတာတွေပဲဖြစ်ပါတယ်။  အခုဆောင်းပါး...

မင်္ဂလာဦးည

သတို့သမီးသည် အိပ်ခန်းပြတင်းပေါက်နှင့်ယှဉ်ပြီးချထားသည့် ကုလားထိုင်ပေါ်တွင် စိတ်လွတ်လက်လွတ် ထိုင်ချလိုက်ရင်း လေသာပြတင်းတံခါးဘောင်ပေါ် လက်ကိုတင်ထားလိုက်သည်။ ယနေ့မှတော်ရသည့် ခင်ပွန်းအသစ်စက်စက်ကလေး ပြန်လာမည့်အရပ်ဘက် သူ့မျက်လုံးများက ငေးငေးရီရီ။ အိမ်အပေါ်ထပ်ရှိ သူတို့၏စက်ရာခန်းသည် အိမ်အပြင် လမ်းဘက်ခြမ်းကို မျက်နှာမူပြီး ဖွဲ့ထားသဖြင့် အိမ်ရှေ့က လမ်းသွားလမ်းလာများကို မြင်နေရသည်။ အခန်းမီးကိုမှိတ်ထား၍ရလောက်အောင် လဆန်းရက်၏ ထွန်းလင်းသော လရောင်ကလည်း အခန်းတွင်းသို့ ဖြာကျလျက်ရှိသည်။ မင်္ဂလာသတို့သမီးဝတ်စုံကြီးနှင့် တစ်နေ့ခင်းလုံးစိတ်အိုက်ခဲ့ရသည့် သတို့သမီးသည် ယခုမှအသက်ဝဝ ရှူနိုင်တော့သည်။ သူတို့သည် မင်္ဂလာပွဲမတိုင်မီ လနှင့်ချီ၍ ဒီပွဲအတွက်ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရင်း စိတ်မောခဲ့ရသည်။ ခန်းမကိစ္စ၊ အကျွေးအမွေးကိစ္စ၊ ဖိတ်စာကိစ္စ၊ ဝတ်စုံကိစ္စ၊ ဟိုကိစ္စ၊ သည်ကိစ္စ... ကိစ္စပေါင်းစုံနှင့် လုံးချာလည်လိုက်ခဲ့ရသည်မှာ ‘တစ်သက်မှာ တစ်မင်္ဂလာ’ ဟုဆိုကြသည့် ယနေ့လိုပွဲအတွက် ကြိုတင်စိတ်ကူးယဉ် ကြည်နူးခွင့်ပင် သိပ်မရခဲ့ချေ။ ဒါပေမဲ့လည်း ပင်ပန်းရသည်နှင့်တန်အောင်ပင် မင်္ဂလာပွဲသည် ခမ်းခမ်းနားနား စည်စည်ကားကား သိုက်သိုက်မြိုက်မြိုက်နှင့် ပြ...

နှလုံးသားကိုစတေးတန်စတေးရသည်

စေ့စပ်ပွဲကျင်းပရန် ရက်ပိုင်းမျှသာအလိုကျမှ ကျွန်တော့အစ်မဝမ်းကွဲတစ်ယောက်သည် သူနှင့်သူ့ချစ်သူတို့ ဘာသာမတူမှန်း မိဘများအား ဖွင့်ပြောလိုက်ပါသည်။ လူကြီးများ ပါးစပ်အဟောင်းသား ဖြစ်သွားကြသည်။ စေ့စပ်ပွဲကလည်း မနက်ဖြန်သန်ဘက်။ ဘာမှမတတ်နိုင်တော့။ စေ့စပ်ပွဲပြီးဆုံးသွားသော်လည်း သူ့မိဘ နှစ်ပါးမှာ အောင့်သက်သက်ဖြစ်ကျန်ခဲ့သည်ဟု ပြန်ကြားရပါသည်။  ကျွန်တော့အစ်မလုပ်ပုံသည် လူကြီးများကို တစ်ခါတည်း ချည်ပြီးတုပ်ပြီး လုပ်သည့်ပုံစံ ဖြစ်နေပါသည်။ သို့သော်လည်း ငယ်စဉ်ကတည်းက ချစ်ကြောက်ရိုသေခဲ့ရသည့်ဖခင်ကို ကြောက်သည့်စိတ်ကတစ်ဘက်၊ ချစ်သူနှင့် ဝေးရမည်ကို စိုးရွံ့သည့်စိတ်က တစ်ဘက်နှင့်မို့ ယခုလို စွန့်စားပြီးလုပ်လိုက်ရသည်ဟု ကျွန်တော်ကတော့ နားလည်ပေးလိုက်ပါသည်။

၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲအကြိုနေ့က ရေးတဲ့စာ

မနက်ဖြန် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပတော့မယ်။ ၂၀၀၈ ကို ကြက်ခြေခတ်ခဲ့၊ ၂၀၁၀ မှာ သပိတ်မှောက်ခဲ့၊ ၂၀၁၅ မှာ တက်ကြွစွာမဲပေးခဲ့သူ တစ်ယောက်အနေနဲ့ ၂၀၂၀ မှာ ရင်ခုန်စိတ်လှုပ်ရှားမှု မရှိဘူးဖြစ်နေတယ်။  ရလဒ်ကို ကြိုသိနေလို့လည်း ဖြစ်နိုင်သလို နိုင်ငံရေးကိုပိုသိလာလို့လည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။ အစိုးရတွေ ပါတီတွေဆိုတာ လူတွေနဲ့ပဲ ဖွဲ့စည်းထားတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် လူ့သဘောအတိုင်း အာဏာရလာရင် ဖောက်ပြန်တာတွေလည်း ရှိမှာပဲ။ အာဏာနိုင်ငံရေးရဲ့သဘောအတိုင်း တစ်ချိန်က ဆန့်ကျင်ခဲ့သူတွေနဲ့ ပလဲနံပသင့် ပုလင်းတူဘူးဆို့ လုပ်ရတဲ့ အကွက်တွေလည်း ရှိလာနိုင်သလို မြန်မာနိုင်ငံအနေအထားနဲ့ဆို သိပ် ရန်-ငါ စည်းပြတ်လို့ မရတာတွေကိုလည်း မြင်နေရဦးမှာဆိုတာကို လက်ခံလိုက်လို့လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။  နောက်တစ်ခုက ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီတွေထဲက ဘယ်ပါတီပဲ နိုင်နိုင် ဘာမှကြီးကျယ်တဲ့ transformation ကြီးတစ်ခု ဖြစ်မလာနိုင်(သေး)ဘူးဆိုတာ သိနေလို့လည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။  ထားပါ။ အဓိကအချက်က ဒါမဟုတ်ပါဘူး။ အဓိကတွေးနေတာက ၂၀၀၈ ကိုဘယ်လိုပြင်/သစ်မလဲ၊ စစ်တပ်ကို စစ်တန်းလျား ဘယ်လိုပြန်ပို့မလဲ မဟုတ်ပါဘူး။ လက်ရှိ လွှတ်တော် လမ်းကြောင်းကနေ ခြေဥပြင်ရေး မဖြစ်နိုင်သလောက်ပဲ ဆိုပေမဲ့ ဘယ်လောက် ဖြစ...

နိုင်ငံသားဖြစ်မှုနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ

“လူတိုင်းသည် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံသားအဖြစ်ခံယူခွင့်ရှိသည်။” “ဥပဒေအရမဟုတ်လျှင် မည်သူမျှ မိမိ၏နိုင်ငံသားအဖြစ်ကို စွန့်လွှတ်ခြင်း မခံစေရ၊ နိုင်ငံသားအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်သော အခွင့်အရေးကိုလည်း ငြင်းပယ်ခြင်း မခံစေရ။” ဒါကတော့ ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ကြီးရဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလူ့အခွင့်အရေးကြေညာစာတမ်း အပိုဒ်အမှတ် (၁၅) မှာ ဖော်ပြထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီစာကြောင်းကိုကြည့်ရင် ခြွင်းချက်တစ်ခုတလေမပါဘဲ အကြွင်းမဲ့သဘော၊ ရာနှုန်းပြည့် ပြောထားတာဖြစ်ပြီး “လူတိုင်း” ဟာ သူ့မှာစိတ်ဆန္ဒရှိခဲ့မယ်ဆိုရင် မည်သည့်နိုင်ငံမှာမဆို နိုင်ငံသားအဖြစ်သူ့ကိုပေးပါလို့ တောင်းဆိုနိုင်သလို သူတောင်းဆိုတာကိုခံရတဲ့နိုင်ငံကလည်း သူ့ကို အဲဒီအခွင့်အရေးပေးရမယ့်တာဝန်ရှိတယ်လို့ ဒီကြေညာချက်ကို ကြည့်ပြီး အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်နိုင်တယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီကနေ့ နိုင်ငံတိုင်း၊ နိုင်ငံတိုင်းဟာ ဒီကြေညာချက်မှာပါတဲ့အတိုင်း တသဝေမတိမ်းလိုက်နာကြသလားဆိုတော့ မလိုက်နာကြပါဘူး။ အကြောင်းကတော့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံမှာ အချုပ်အခြာအာဏာဆိုတာရှိပြီး အဲဒီ နိုင်ငံဟာ သူ့နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်ဆိုင်ရာအရည်အချင်းသတ်မှတ်ချက်တွေကို သူ့စိတ်ကြိုက်သတ်မှတ်လို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ၁၇ ရာစုမှာ ချုပ်...