မောင်လူမွှေး

Colour Blues by Lotfi Akalay

လော့ဖီ အာကာလေး (Lotfi Akalay) သည် မော်ရိုကိုအမျိုးသား စာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် တန်ဂျီးယားစ်မြို့၌ မွေးဖွားသည်။ အာကာလေးသည် ပါရီမြို့၌ စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ ဘာသာရပ်များကို သင်ယူခဲ့ သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်မှစကာ ဂျာနယ်နှင့်မဂ္ဂဇင်းများအတွက် စာစရေးသည်။ Al Bayane၊ La Vie Économique၊ Charlie Hebdo ၊ Jeune Afrique စသည့် ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့်ထုတ်သည့် မဂ္ဂဇင်း၊ ဂျာနယ်များတွင် ၎င်းရေးသည့် ဆောင်းပါးများနှင့်တွဲပြီး လူသိများသည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးသော ဝတ္ထု ‘Les nuits d´Azed’ကို ထုတ်ဝေပြီး ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ‘Ibn Battouta, Pince des Voyageurs’ ကို ထုတ်ဝေသည်။

ယခု ဝတ္ထုတိုသည် ၁၉၉၇ ခုနှစ် နှစ်သစ်ကူးနေ့ထုတ် Jeune Afrique တွင် ဦးဆုံးဖော်ပြခဲ့သည့် သရော်ဟန်ပါသည့် ဝတ္ထုတို ဖြစ်ပြီး ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့် ဝတ္ထုခေါင်းစဉ်မှာ‘Dis, Papa! (ပြောပြပါ ဖေဖေ)’ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ပြန်မူ Colour Blues ကို Stephen Gray (ed.) The Picador Book of African Stories. London, Macmillan, 1998 စာအုပ်တွင် ဖော်ပြထားပြီး ထိုအင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်မူမှ မြန်မာသို့ပြန်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။

“ဖေဖေ၊ ဖေဖေ၊ မော်ရိုကိုက ဘယ်မှာရှိတဲ့နိုင်ငံလဲဟင်။”

“အာဖရိကမှာ။”

“ဪ ဟို သစ်ကုလားအုတ်တွေ၊ ရေမြင်းတွေရှိတဲ့ နိုင်ငံလား။”

“မဟုတ်ဘူး၊ သူက အပေါ်ဘက်ပိုင်းပိုရောက်တယ်… မြောက်ပိုင်းအာဖရိကမှာ။”

“အဲဒီတော့ မော်ရိုကိုမှာ ဘာတွေရှိလဲ။”

“အာရပ်တွေရှိတာပေါ့။”

“ဪ သားက အာရပ်တွေအကုန်လုံး အာရေးဘီးယားမှာပဲနေကြတယ် မှတ်နေတာ…”

“အင်း၊ အာရပ်တွေဆိုတာ နေရာတကာမှာရှိတယ် သားရဲ့။ မက်ထရိုမှာတောင် ရှိတယ်။ မော်ရိုကိုမှာကျတော့ အာရပ်တွေက ဘာဘာ မျိုးနွယ်စုဝင်တွေကွ။”

“ဒါပေမဲ့ ဘာဘာ တွေဆိုတာက အရိုင်းအစိုင်းတွေမဟုတ်လား။”

“မဟုတ်ဘူးသားရဲ့။ အရိုင်းအစိုင်းတွေဆိုတာက သပ်သပ်… သူတို့က ကျူးကျော်လာကြတဲ့ လူအုပ်တွေကို ခေါ်တာ။”

“ဟင်၊ ဒါပေမဲ့ မနေ့တုန်းက ဖေဖေ တီဗီကြည့်နေတုန်း ပြောတာတော့ သားတို့ပြင်သစ်နိုင်ငံကို အာရပ်တွေက ကျူးကျော်နေကြပြီဆို။”

“အဲ … အင်း… ဒါပေမဲ့ အဲဒီလိုမျိုး ထပ်တူတော့ မဟုတ်ဘူးသားရဲ့။ ကောင်းတဲ့အာရပ်တွေလည်း ရှိပါတယ်ကွ။ ဥပမာ တို့အိမ်နီးချင်း ကုန်စုံဆိုင်ဖွင့်ထားတဲ့ ဦးဘရာဟင် လိုမျိုးပေါ့။”

“ဟင် တစ်မြန်နေ့တုန်းကပဲ ဖေဖေက သူ့ကိုသူခိုးလို့ခေါ်လိုက်သေးတယ် လေ။ သူ့ဆိုင်မှာ ဈေးဝယ်သူကျတဲ့အချိန် ကျရင် သူက ဈေးကိုတင်တတ်လို့ ဆိုပြီးတော့လေ။”

“ဖေဖေ အဲဒီတုန်းက နည်းနည်းစိတ်ဆိုးနေလို့ပါကွ။ ဒီလောက်ပါပဲ။”

“ဒါဖြင့် ဖေဖေသိတဲ့ မော်ရိုကိုသားရော ရှိလား။”

“သိတဲ့လူရယ်လို့တော့ မရှိဘူး သား။ ဒါပေမဲ့ လမ်းမှာ တစ်ခါတစ်ရံတော့ သူတို့ကိုတွေ့တယ်။”

“သူတို့ကို ဖေဖေက ဘာစကားနဲ့သွားပြောလဲ။”

“ဟင့်အင်း ဖေဖေ သူတို့ကို ဘာမှသွားမပြောပါဘူး။ သူတို့နဲ့မှ မသိတာ။”

“ဒါဆို ဖေဖေက သူတို့နဲ့မသိဘူးဆိုရင် သူတို့ကို မော်ရိုကိုသားတွေမှန်း၊ အမေရိကန်တွေမဟုတ်မှန်း ဘယ်လိုလုပ် သိလဲ။”

“ဘယ်လိုပြောမလဲ …အမေရိကန်တွေက လူဖြူတွေလေ။”

“မိုင်းလ် ဒေးဗစ်နဲ့ ကားလ် လဲဝစ်တို့လိုမျိုးလား။”

“မဟုတ်ဘူးကွ။ သူတို့ကကျတော့ အာဖရိကက။”

“ဖေဖေလုပ်တာနဲ့ သားတော့မျက်စိလည်ကုန်ပြီ။ ဦးဘရာဟင်က ဖေဖေတို့ သားတို့လို အသားဖြူတယ်။ လူမည်း မဟုတ်ဘူး။ ဒါပေမဲ့ သူကကျ အာရပ်တဲ့။”

“ဖြူတဲ့အာရပ်တွေလည်း ရှိတယ်လေကွာ။ မော်ရိုကိုသားတွေဆိုတာက အသားအရောင် အမျိုးမျိုးနဲ့ကွ။ တချို့ကျ အသားက မည်းတူးချိတ်လို့၊ တချို့ကျတော့လည်း ဒတ်ချ်တွေလိုမျိုး ဆွတ်ဆွတ်ဖြူဖြူလို့။ သဘောပေါက်လား။”

“ဟင်… တနင်္ဂနွေနေ့တုန်းက သား တီဗီမှာ ဒတ်ချ်ဘောလုံးအသင်းကန်တာ ကြည့်လိုက်တာ အသင်းရဲ့တစ်ဝက် လောက်က လူမည်းတွေဖေဖေ။”

“ဒါကကျတော့ ဒီလိုရှိတယ် သားရဲ့။ အားကစားလောကမှာကျတော့ လူမည်းတွေမှ အများ…ကြီး။”

“တင်းနစ်မှာကျတော့ တစ်ယောက်တည်းပါ ဖေဖေ။ ဂေါက်သီးတို့၊ ရေကူးတို့၊ မြင်းစီးတို့ကျတော့ သားဖြင့် လူမည်းအားကစားသမား တစ်ယောက်တောင် မတွေ့ဖူးဘူး။”

“ကဲ ကျွန်တော်မျိုးလည်း မလျှောက်တတ်တော့ပါ လူကြီးမင်းလေးရေ့… မင်းအမေကိုသာ သွားမေးချည်တော့။ ဒီမှာ ဖေဖေ မြင်းပွဲလေး ဖြောင့်ဖြောင့်ကြည့်ပါရစေဦး။”

“မေမေက သားကို ဖေဖေ့ဆီလွှတ်လိုက်လို့ လာမေးတာလေ။ မေမေ မီးဖိုချောင်ထဲ အလုပ်များနေတယ် ဖေဖေရဲ့။ နောက်ပြီး ဖေဖေက သူ့ကိုတစ်ခါမှ ကူမလုပ်ဘူးဆိုပြီး ပွစိပွစိနဲ့။ သား ဖေဖေ့ကို မေးစရာတစ်ခုကျန်သေး တယ်။ သားသူငယ်ချင်း အန်နာဘဲလ်လေ၊ တစ်ကိုယ်လုံးမည်းနက်နေတာပဲ၊ ဒါပေမဲ့ သူက ပြင်သစ်မှပြင်သစ် စစ်စစ်ပါလို့ ပြောသေးတာ။ သူ လိမ်ပြောတာပေါ့နော် ဖေဖေ ဟုတ်လား။”

“သား သူငယ်ချင်းက မာတီနိခ်ကဆိုတော့ သူက ပြင်သစ်ဖြစ်သွားတာပေါ့ကွာ။”

“ဖေဖေ ပြောပုံအရဆိုတော့ အသားမည်းတဲ့ ပြင်သစ်တွေရှိတယ်၊ အသားဖြူတဲ့ မော်ရိုကိုသားလည်း ရှိတယ်ပေါ့”

“အေးကွာ ဟုတ်တယ် ဟုတ်တယ် … ကဲ တခြားအကြောင်း ပြောင်းပြောရအောင်။”

“နေဦး… အန်နာဘဲလ်လေ သူ့ဆံပင်တွေက ကောက်ကောက်ကွေးကွေးနဲ့ သိလား၊ သိုးလိုပဲ ဖေဖေ။”

“မော်ရိုကိုသားတွေထဲမှာလည်း ဆံပင်ကောက်တဲ့လူရှိတာပဲ။”

“သား သူငယ်ချင်း မိုမိုလေ သူက မော်ရိုကိုလူမျိုးတဲ့၊ ဒါပေမဲ့ သူ့ဆံပင်ကျ နူးနူးညံ့ညံ့လေး။”

“အင်း…တချို့တွေက ဒိလိုပါပဲ။”

“သူက ပြောဖူးတယ် … သားတို့ပြင်သစ်တွေကတဲ့ တစ်ခါတုန်းက ကိုလိုနီသမားတွေတဲ့။ သူပြောတာ မှန်တာပါလားဟင် ဖေဖေ”

“ပေါက်ကရတွေပါ သားရယ်”

“ဟိုး အရင့်အရင်တုန်းက သားတို့တွေက သူတို့နိုင်ငံထဲကို ကျူးကျော်လာပြီး သူတို့ကို အနိုင်ကျင့်နှိပ်စက်ခဲ့ကြ တယ်တဲ့။ သူပြောဖူးတယ်။”

“ဒီမယ်သား။ ဖေဖေတို့ပြင်သစ်တွေက သူတို့နိုင်ငံကိုသွားတာ ဟုတ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီမှာ နည်းနည်းပါးပါး အခြေချသွားချကြတာ။ ဒါလောက်ပဲ။”

“သူတို့လည်း သားတို့လိုပဲလေ။ ဒီကိုလာပြီး နည်းနည်းပါးပါးအခြေချတာပေါ့။ မနက်ဖြန်ကျ မိုမိုကိုသား သွားပြောဦးမယ်။ သူလည်းပဲ ကိုလိုနီနယ်ချဲ့ပဲလို့။”

“ဟာကွာ… အဲ အဲဒါက မတူပြန်ဘူးကွ။ တို့နိုင်ငံကိုလာဖို့ဆိုတာကျ မော်ရိုကိုတွေမှာ ပြည်ဝင်ခွင့်ဗီဇာဆိုတာ လိုတယ်သားရဲ့။”

“ဒါဆို သားတို့ သူတို့နိုင်ငံကိုသွားတုန်းကရော ဗီဇာမလိုဘူးလား။”

“မလိုဘူးကွ။ အဲဒီအချိန်တုန်းက ဗီဇာဆိုတာ မပေါ်သေးဘူး။ အင်း…အဲဒီတုန်းက ဘာလုပ်ချင်လုပ်ချင် ခုလောက် မရှုပ်သေးဘူး။ ဖေဖေတို့မှာ တိုက်ရေယာဉ်ရှိရင် ဘာမဆိုဖြစ်တဲ့ခေတ်။”