Skip to main content

မောင်လူမွှေး


Colour Blues by Lotfi Akalay

လော့ဖီ အာကာလေး (Lotfi Akalay) သည် မော်ရိုကိုအမျိုးသား စာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် တန်ဂျီးယားစ်မြို့၌ မွေးဖွားသည်။ အာကာလေးသည် ပါရီမြို့၌ စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ ဘာသာရပ်များကို သင်ယူခဲ့ သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်မှစကာ ဂျာနယ်နှင့်မဂ္ဂဇင်းများအတွက် စာစရေးသည်။ Al Bayane၊ La Vie Économique၊ Charlie Hebdo ၊ Jeune Afrique စသည့် ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့်ထုတ်သည့် မဂ္ဂဇင်း၊ ဂျာနယ်များတွင် ၎င်းရေးသည့် ဆောင်းပါးများနှင့်တွဲပြီး လူသိများသည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးသော ဝတ္ထု ‘Les nuits d´Azed’ကို ထုတ်ဝေပြီး ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ‘Ibn Battouta, Pince des Voyageurs’ ကို ထုတ်ဝေသည်။
ယခု ဝတ္ထုတိုသည် ၁၉၉၇ ခုနှစ် နှစ်သစ်ကူးနေ့ထုတ် Jeune Afrique တွင် ဦးဆုံးဖော်ပြခဲ့သည့် သရော်ဟန်ပါသည့် ဝတ္ထုတို ဖြစ်ပြီး ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့် ဝတ္ထုခေါင်းစဉ်မှာ‘Dis, Papa! (ပြောပြပါ ဖေဖေ)’ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ပြန်မူ Colour Blues ကို Stephen Gray (ed.) The Picador Book of African Stories. London, Macmillan, 1998 စာအုပ်တွင် ဖော်ပြထားပြီး ထိုအင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်မူမှ မြန်မာသို့ပြန်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။

“ဖေဖေ၊ ဖေဖေ၊ မော်ရိုကိုက ဘယ်မှာရှိတဲ့နိုင်ငံလဲဟင်။”
“အာဖရိကမှာ။”
“ဪ ဟို သစ်ကုလားအုတ်တွေ၊ ရေမြင်းတွေရှိတဲ့ နိုင်ငံလား။”
“မဟုတ်ဘူး၊ သူက အပေါ်ဘက်ပိုင်းပိုရောက်တယ်… မြောက်ပိုင်းအာဖရိကမှာ။”
“အဲဒီတော့ မော်ရိုကိုမှာ ဘာတွေရှိလဲ။”
“အာရပ်တွေရှိတာပေါ့။”
“ဪ သားက အာရပ်တွေအကုန်လုံး အာရေးဘီးယားမှာပဲနေကြတယ် မှတ်နေတာ…”
“အင်း၊ အာရပ်တွေဆိုတာ နေရာတကာမှာရှိတယ် သားရဲ့။ မက်ထရိုမှာတောင် ရှိတယ်။ မော်ရိုကိုမှာကျတော့ အာရပ်တွေက ဘာဘာ မျိုးနွယ်စုဝင်တွေကွ။”
“ဒါပေမဲ့ ဘာဘာ တွေဆိုတာက အရိုင်းအစိုင်းတွေမဟုတ်လား။”
“မဟုတ်ဘူးသားရဲ့။ အရိုင်းအစိုင်းတွေဆိုတာက သပ်သပ်… သူတို့က ကျူးကျော်လာကြတဲ့ လူအုပ်တွေကို ခေါ်တာ။”
“ဟင်၊ ဒါပေမဲ့ မနေ့တုန်းက ဖေဖေ တီဗီကြည့်နေတုန်း ပြောတာတော့ သားတို့ပြင်သစ်နိုင်ငံကို အာရပ်တွေက ကျူးကျော်နေကြပြီဆို။”
“အဲ … အင်း… ဒါပေမဲ့ အဲဒီလိုမျိုး ထပ်တူတော့ မဟုတ်ဘူးသားရဲ့။ ကောင်းတဲ့အာရပ်တွေလည်း ရှိပါတယ်ကွ။ ဥပမာ တို့အိမ်နီးချင်း ကုန်စုံဆိုင်ဖွင့်ထားတဲ့ ဦးဘရာဟင် လိုမျိုးပေါ့။”
“ဟင် တစ်မြန်နေ့တုန်းကပဲ ဖေဖေက သူ့ကိုသူခိုးလို့ခေါ်လိုက်သေးတယ် လေ။ သူ့ဆိုင်မှာ ဈေးဝယ်သူကျတဲ့အချိန် ကျရင် သူက ဈေးကိုတင်တတ်လို့ ဆိုပြီးတော့လေ။”
“ဖေဖေ အဲဒီတုန်းက နည်းနည်းစိတ်ဆိုးနေလို့ပါကွ။ ဒီလောက်ပါပဲ။”
“ဒါဖြင့် ဖေဖေသိတဲ့ မော်ရိုကိုသားရော ရှိလား။”
“သိတဲ့လူရယ်လို့တော့ မရှိဘူး သား။ ဒါပေမဲ့ လမ်းမှာ တစ်ခါတစ်ရံတော့ သူတို့ကိုတွေ့တယ်။”
“သူတို့ကို ဖေဖေက ဘာစကားနဲ့သွားပြောလဲ။”
“ဟင့်အင်း ဖေဖေ သူတို့ကို ဘာမှသွားမပြောပါဘူး။ သူတို့နဲ့မှ မသိတာ။”
“ဒါဆို ဖေဖေက သူတို့နဲ့မသိဘူးဆိုရင် သူတို့ကို မော်ရိုကိုသားတွေမှန်း၊ အမေရိကန်တွေမဟုတ်မှန်း ဘယ်လိုလုပ် သိလဲ။”
“ဘယ်လိုပြောမလဲ …အမေရိကန်တွေက လူဖြူတွေလေ။”
“မိုင်းလ် ဒေးဗစ်နဲ့ ကားလ် လဲဝစ်တို့လိုမျိုးလား။”
“မဟုတ်ဘူးကွ။ သူတို့ကကျတော့ အာဖရိကက။”
“ဖေဖေလုပ်တာနဲ့ သားတော့မျက်စိလည်ကုန်ပြီ။ ဦးဘရာဟင်က ဖေဖေတို့ သားတို့လို အသားဖြူတယ်။ လူမည်း မဟုတ်ဘူး။ ဒါပေမဲ့ သူကကျ အာရပ်တဲ့။”
“ဖြူတဲ့အာရပ်တွေလည်း ရှိတယ်လေကွာ။ မော်ရိုကိုသားတွေဆိုတာက အသားအရောင် အမျိုးမျိုးနဲ့ကွ။ တချို့ကျ အသားက မည်းတူးချိတ်လို့၊ တချို့ကျတော့လည်း ဒတ်ချ်တွေလိုမျိုး ဆွတ်ဆွတ်ဖြူဖြူလို့။ သဘောပေါက်လား။”
“ဟင်… တနင်္ဂနွေနေ့တုန်းက သား တီဗီမှာ ဒတ်ချ်ဘောလုံးအသင်းကန်တာ ကြည့်လိုက်တာ အသင်းရဲ့တစ်ဝက် လောက်က လူမည်းတွေဖေဖေ။”
“ဒါကကျတော့ ဒီလိုရှိတယ် သားရဲ့။ အားကစားလောကမှာကျတော့ လူမည်းတွေမှ အများ…ကြီး။”
“တင်းနစ်မှာကျတော့ တစ်ယောက်တည်းပါ ဖေဖေ။ ဂေါက်သီးတို့၊ ရေကူးတို့၊ မြင်းစီးတို့ကျတော့ သားဖြင့် လူမည်းအားကစားသမား တစ်ယောက်တောင် မတွေ့ဖူးဘူး။”
“ကဲ ကျွန်တော်မျိုးလည်း မလျှောက်တတ်တော့ပါ လူကြီးမင်းလေးရေ့… မင်းအမေကိုသာ သွားမေးချည်တော့။ ဒီမှာ ဖေဖေ မြင်းပွဲလေး ဖြောင့်ဖြောင့်ကြည့်ပါရစေဦး။”
“မေမေက သားကို ဖေဖေ့ဆီလွှတ်လိုက်လို့ လာမေးတာလေ။ မေမေ မီးဖိုချောင်ထဲ အလုပ်များနေတယ် ဖေဖေရဲ့။ နောက်ပြီး ဖေဖေက သူ့ကိုတစ်ခါမှ ကူမလုပ်ဘူးဆိုပြီး ပွစိပွစိနဲ့။ သား ဖေဖေ့ကို မေးစရာတစ်ခုကျန်သေး တယ်။ သားသူငယ်ချင်း အန်နာဘဲလ်လေ၊ တစ်ကိုယ်လုံးမည်းနက်နေတာပဲ၊ ဒါပေမဲ့ သူက ပြင်သစ်မှပြင်သစ် စစ်စစ်ပါလို့ ပြောသေးတာ။ သူ လိမ်ပြောတာပေါ့နော် ဖေဖေ ဟုတ်လား။”
“သား သူငယ်ချင်းက မာတီနိခ်ကဆိုတော့ သူက ပြင်သစ်ဖြစ်သွားတာပေါ့ကွာ။”
“ဖေဖေ ပြောပုံအရဆိုတော့ အသားမည်းတဲ့ ပြင်သစ်တွေရှိတယ်၊ အသားဖြူတဲ့ မော်ရိုကိုသားလည်း ရှိတယ်ပေါ့”
“အေးကွာ ဟုတ်တယ် ဟုတ်တယ် … ကဲ တခြားအကြောင်း ပြောင်းပြောရအောင်။”
“နေဦး… အန်နာဘဲလ်လေ သူ့ဆံပင်တွေက ကောက်ကောက်ကွေးကွေးနဲ့ သိလား၊ သိုးလိုပဲ ဖေဖေ။”
“မော်ရိုကိုသားတွေထဲမှာလည်း ဆံပင်ကောက်တဲ့လူရှိတာပဲ။”
“သား သူငယ်ချင်း မိုမိုလေ သူက မော်ရိုကိုလူမျိုးတဲ့၊ ဒါပေမဲ့ သူ့ဆံပင်ကျ နူးနူးညံ့ညံ့လေး။”
“အင်း…တချို့တွေက ဒိလိုပါပဲ။”
“သူက ပြောဖူးတယ် … သားတို့ပြင်သစ်တွေကတဲ့ တစ်ခါတုန်းက ကိုလိုနီသမားတွေတဲ့။ သူပြောတာ မှန်တာပါလားဟင် ဖေဖေ”
“ပေါက်ကရတွေပါ သားရယ်”
“ဟိုး အရင့်အရင်တုန်းက သားတို့တွေက သူတို့နိုင်ငံထဲကို ကျူးကျော်လာပြီး သူတို့ကို အနိုင်ကျင့်နှိပ်စက်ခဲ့ကြ တယ်တဲ့။ သူပြောဖူးတယ်။”
“ဒီမယ်သား။ ဖေဖေတို့ပြင်သစ်တွေက သူတို့နိုင်ငံကိုသွားတာ ဟုတ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီမှာ နည်းနည်းပါးပါး အခြေချသွားချကြတာ။ ဒါလောက်ပဲ။”
“သူတို့လည်း သားတို့လိုပဲလေ။ ဒီကိုလာပြီး နည်းနည်းပါးပါးအခြေချတာပေါ့။ မနက်ဖြန်ကျ မိုမိုကိုသား သွားပြောဦးမယ်။ သူလည်းပဲ ကိုလိုနီနယ်ချဲ့ပဲလို့။”
“ဟာကွာ… အဲ အဲဒါက မတူပြန်ဘူးကွ။ တို့နိုင်ငံကိုလာဖို့ဆိုတာကျ မော်ရိုကိုတွေမှာ ပြည်ဝင်ခွင့်ဗီဇာဆိုတာ လိုတယ်သားရဲ့။”
“ဒါဆို သားတို့ သူတို့နိုင်ငံကိုသွားတုန်းကရော ဗီဇာမလိုဘူးလား။”
“မလိုဘူးကွ။ အဲဒီအချိန်တုန်းက ဗီဇာဆိုတာ မပေါ်သေးဘူး။ အင်း…အဲဒီတုန်းက ဘာလုပ်ချင်လုပ်ချင် ခုလောက် မရှုပ်သေးဘူး။ ဖေဖေတို့မှာ တိုက်ရေယာဉ်ရှိရင် ဘာမဆိုဖြစ်တဲ့ခေတ်။”

Labels:

Comments

Post a Comment

စာဖတ်သူတို့၏ သဘောထားမှတ်ချက်များကို ကြိုဆိုပါသည်။ စာတစ်ပုဒ်ချင်းစီအလိုက် သင်တို့၏ထင်မြင်ယူဆချက်များ၊ အတွေးပေါ်မိသည်များကို လွတ်လွတ်လပ်လပ် ရေးသားနိုင်ပါသည်။

ဝေယံဘုန်း

အဖတ်အများဆုံး

ဒွိဟ "လ"

ပြည့်ပြည့်ဝန်းဝန်းရှိပြီးတာတောင်မှ လကလေးရေ ... မင်းဟာတွန့်ဆုတ်နေတုန်းပဲ။ ဧည့်သည်လုလင်ကို ရှက်နေတဲ့ အိမ့်ရှင်သမီးပျိုပမာ မင်းဟာ ကန့်လန့်ကာတိမ်တိုက်ရဲ့နောက် မျက်နှာကို ကြောက်ကြောက်နဲ့ဝှက်နေတယ်။ မှောင်မိုက်တဲ့ညကမ္ဘာမှာ မင်းဟာ ကောင်းကင်ရဲ့ဘုရင်မဖြစ်တယ်။ ခုလို အပြည့်အဝ မျက်နှာပြခွင့်ရဖို့ မင်းဟာ ရက်ပေါင်းသုံးဆယ် စောင့်ခဲ့ရတယ်။ ကောင်းကင်ကို မင်း ပိုင်စိုးဖို့က တစ်လမှတစ်ညတည်း။ လာပါလေ ... ထွက်ခဲ့ပါ ... ပွင့်ချင်သေးတယ် ငွားငွားစွင့်စွင့် ငါဟာ မင်းအနမ်းကိုစောင့်ဆိုင်းနေတဲ့ ကုမုဒြာကြာတစ်ပွင့်။ လရောင်ကိုတော့ဖြင့် မတွန့်တိုလိုက်နဲ့ဦး။ ပျောက်သောလမ်းပေါ်ကငါတစ်ယောက် မင်းအလင်းပြမှအိမ်ပြန်ရောက်နိုင်မှာ။ လျှို့ဝှက်တဲ့ကဗျာတွေကိုတော့ လနတ်သမီးအတွက် စပ်ထားတာဖြစ်တယ်။ တိမ်တိုက်ထဲမှာ မျက်နှာဝှက် အပြင်ကလူကို ရှက်နေမယ့်အစား ကန့်လန့်ကာကိုသာ ဖွင့်ဟထွက်ခဲ့။ ကြည်လင်ဝိုင်းစက် မျက်ဝန်းနက်တွေနဲ့ ငါ့ကိုသာ ရွှန်းရွှန်းစားစား ငုံ့ကြည့်လှည့်။ နှလုံးသားမီးအိမ်ကို ထွန်းညှိဖို့က ငါ့တာဝန်ထား။ လာပါ လကလေး ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် တို့ချစ်ကြမယ် ရဲရဲရင့်ရင့်ပေါ့။ ။ ကဗျာကဏ္ဍမှာ အခြားဖတ်စရာ ကျနော်...
5 comments
ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်

အာဇာနည်နေ့နှင့် ခံစားမိသည့် ဆရာဇော်ဂျီ၏ကဗျာ

ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်နေ့သည် အာဇာနည်နေ့ဖြစ်သည်။ အာဇာနည်နေ့ကို ရောက်တိုင်း ကျဆုံးလေပြီးသော အာဇာနည် ခေါင်းဆောင်ကြီးများအား ပြည်သူအပေါင်းက သတိတရ ရှိကြ လေသည်။ လွန်ခဲ့သော ၆၃ နှစ်၊ ဤနေ့ ဤရက်က ဆိုလျှင်ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ တစ်ဝန်းလုံး လှည်းနေလှေအောင်း မြင်းဇောင်း မကျန်သော ပြည်သူအပေါင်း တို့သည် အပြင်မှာ သူတို့ လူကိုယ်တိုင် မြင်ဖူးချင်မှ မြင်ဖူးမည်ဖြစ်သည့်၊ စကားပြောဖူးချင်မှ ပြောဖူးမည်ဖြစ်သည့် အာဇာနည် ခေါင်းဆောင်ကြီးများ အတွက် ဖြေမဆည်နိုင် မျက်ရည် ဖြိုင်ဖြိုင် ကျခဲ့ကြဖူးလေသည်။ လောကတွင် လူတို့သည် မိမိချစ်ခင်ရသော ဆွေမျိုးသားချင်း၊ ညီအစ်ကိုမောင်နှမများနှင့် ခွဲခွာရ၍ ငိုကြွေးတတ်သည်မှာ သဘာဝကျသော်လည်း ကိုယ်နှင့်သွေးမတော် သားမစပ်၊ ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်ခြင်းမရှိသော လူတစ်ယောက် (သို့မဟုတ်) လူတစ်စုအတွက် ငိုကြွေးကြသည်မှာ အဘယ်ကြောင့်နည်း။ ဘဝတွင် မိမိ၏ မိဘ၊ ဆွေမျိုး၊ ဇနီးခင်ပွန်း၊ သားသမီးတို့အတွက် ငိုကြွေးခြင်းက သံယောဇဉ်ကြောင့် ဖြစ်ပြီး အာဇာနည်တို့အတွက် ငိုကြွေးခြင်းကမူ ထိုသူတို့အပေါ် မိမိထားသည့် တန်ဖိုးတစ်ခုကြောင့်၊ (တစ်နည်း) အစားထိုးမရသော ဆုံးရှုံးမှုအတွက်ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ငိုကြွေးတာချင်း တူသော် လည်း ငိုကြွေး ပုံချ...
5 comments
ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်

ပြိုင်တူအဖြေရှာ ဦးနှောက်ယိုစီးမှုပုစ္ဆာ

“တို့နိုင်ငံကပညာတော်သင် ကျောင်းသားတွေ ပြီးသွားရင် ကိုယ့်တိုင်းပြည် ကိုယ်ပြန်မလာကြဘူးကွ” ဟု ဖွံ့ဖြိုးဆဲ အာဆီယံနိုင်ငံတစ်ခုမှ သူငယ်ချင်းတစ်ဦးက ပြောဖူးပါသည်။ ပညာရေး စနစ်တွင် နာမည်ကြီးသည့် အခြား နိုင်ငံများတွင် ပညာတော်သင်ဆုရပြီး ပညာထွက် သင်ကြားကြသည့် လူငယ်၊ လူလတ်များ ဒီဘက်နှစ်ပိုင်းတွင် များလာသော်လည်း ကိုယ့်တိုင်းပြည်ကိုယ်ပြန်ပြီး ထိုပညာကိုပြန်အသုံးချသည့်ဦးရေက အချိုးကျကျ လိုက်ပြီး များပြားမလာသည့်အပေါ် သူက ညည်းတွားခြင်း ဖြစ်သည်။
4 comments
ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်

မမှောင်သောည

မုန်တိုင်းမလာခင် ဆိတ်ငြိမ်မှုမျိုးနဲ့ ခန်းမဆောင်ဟာ အေးတိအေးစက်။ အဆက်မပြတ်ထွက်နေတဲ့ တခေါခေါ ဟောက်သံတို့က နားထဲကို အတင်းထိုးဖောက်ဝင်ရောက်လျက်။ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံး ချွေးအိုင်ထဲမှာ ...   ကယောင်ခြောက်ခြား ဖြစ်နေတဲ့စိတ်အစဉ်ကြောင့် ဘာကိုမှ သဲသဲကွဲကွဲ မမြင်ရဘူး။ ကျီးကန်းတောင်းမှောက် လျှောက်ကြည့်နေတဲ့ မျက်လုံးများက ကညင်ဆီမီးတိုင်တို့ရဲ့ မသဲမကွဲ အလင်းရောင်ကို လက်ခံယူလိုက်တယ်။ မီးတောက်တွေက နှေးကွေးဖျော့တော့စွာ တောက်လောင်လျက်။ အပြင်မှာတော့ အမှောင်ထုကသာ ကြီးစိုးမင်းမူလျက်။ အိပ်မက်ထဲကနေ နိုးထလာခဲ့တာ ဘာမှမကြာသေးဘူး။ ဒါပေမဲ့ အပြင်လောကအထိ ဒီအိပ်မက်ဟာ အရိပ်လို မနားတမ်းကပ်လိုက်နေဆဲ။
4 comments
ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်

ကောင်းပေမယ့် မွဲပြာပုဆိုးဇာတ်လမ်းဆင်ပုံကမလွတ်နိုင်တဲ့ "မာယာဘုံ"

စာအုပ်အမည် - မာယာဘုံ ရေးသူ - မြသန်းတင့် ထုတ်ဝေသူ - အမေ့ဥယျာဉ်စာပေ ကာလ - ၂၀၀၃ ဒီဇင်ဘာ (တတိယအကြိမ်) စာမျက်နှာ - ၄၈၀ ဆရာမြရဲ့ ပင်ကိုရေးလက်ရာဖြစ်ပါတယ်။ ဆိုရှယ်လစ်ခေတ်က မှောင်ခိုလောကသားတွေရဲ့ အကြောင်းကို မုံရွာ-ကလေးဝ-တမူး လမ်းကြောင်းကို ဇာတ်အိမ်တည် ရေးဖွဲ့ထားတဲ့ ဝတ္ထုဖြစ်ပါတယ်။ ဆရာမြရဲ့ အရေးအသား ညက်ညောမှုရှိတာရယ်၊ ကိုယ်တိုင်က အညာသားဖြစ်တဲ့ ဆရာဟာ အညာနောက်ခံကိုပီပြင်အောင် ဖွဲ့နိုင်တာရယ်၊ ကိုယ်မသိမမီလိုက်တဲ့ ခေတ်ကိုဖြတ်သန်းခဲ့ရသူတွေရဲ့ အကြောင်းကို သိခွင့်ရတာတွေရယ်ကြောင့် စာလုံးခပ်သေးသေး၊ စာမျက်နှာ ၅၀၀ နီးပါးစာအုပ်ကို သင်္ကြန်တွင်း မနားဘဲ ဆက်တိုက်ဖတ်ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ်တိုင်ကလည်း မုံရွာအဆက်ဖြစ်တော့ ကိုယ်နဲ့ရင်းနှီးနေတဲ့ ဒေသအကြောင်းလေးတွေကို ဖတ်ရတာကလည်း အရသာ တစ်ခုပါ။ ဝတ္ထုကိုဖတ်ရတာ ကြိုက်ပေမယ့် ဘဝင်မကျတာလေးအချို့လည်း ရှိပါတယ်။ မြန်မာဝတ္ထုဇာတ်လမ်းတွေထုံးစံ လို့ပဲ ပြောရမလား၊ တိုက်ဆိုင်မှုတွေကို အတင်းဖန်တီးထားသလို ဖြစ်နေတယ်လို့ ခံစားရတာပါ။ ဇာတ်လမ်းထဲမှာ အေးမရဲ့ အဖေ သတ်လိုက်လို့ သေသွားတဲ့ လူရဲ့သား ကိုမြင့်ဟာ အေးမနဲ့ လာဆုံတွေ့ပြီး သမီးရည်းစား ဖြစ်ကြတယ်။ နောက်တစ်ခါ၊ အေးမရဲ့အဖေ ထောင်...
Post a Comment
ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်